Partnerzy serwisu:

KIO: Kary za etap projektowy są zbyt wysokie

Redakcja 07.10.2021

KIO: Kary za etap projektowy są zbyt wysokie
fot. Pixabay
Zapadł ważny wyrok dla firm projektowych. Na skutek odwołania Związku Ogólnopolskiego Projektantów i Inżynierów, Krajowa Izba Odwoławcza wypowiedziała się w kwestii kar umownych dotyczących Kamienia Milowego nr 1, czyli etapu projektowania. Stwierdziła, że naliczanie kar za prace projektowe jako odsetka całkowitej wartości Kontraktu jest niewłaściwe. Uznała też, że kary za ten etap są nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do kar za roboty budowlane.
W lipcu Związek Ogólnopolski Projektantów i Inżynierów (ZOPI) złożył odwołanie na treść Szczególnych Warunków Kontraktu w postępowaniu GDDKiA na projekt i budowę drogi ekspresowej S10. Przedmiotem zaskarżenia była Subklauzula 8.8 SWK w zakresie dotyczącym kary umownej za dochowanie Kamienia Milowego nr 1 (projektowanie wraz ze złożeniem wniosku o ZRID).

Kara ta – zgodnie z zaskarżonym wzorem SWK – naliczana jest w wysokości 0,02% Zaakceptowanej Kwoty Kontraktowej netto za każdy dzień zwłoki, podczas gdy wartość prac projektowych wynosi nie więcej niż 5% całości kontraktu. Związek postulował, aby kara była naliczana od wartości prac w ramach Kamienia Milowego nr 1 (Dokumenty Wykonawcy).

– Dotychczas obowiązująca metodologia naliczania kary umownej za etap prac projektowych w umowach GDDKiA „projektuj i buduj” polegająca na naliczaniu tej kary od wartości prac projektowych i robót budowlanych (od wysokości całej Zaakceptowanej Kwoty Kontraktowej) była nie tylko dyskryminująca dla projektantów i nieadekwatna do potrzeb zamawiającego ale także stanowiła istotny problem praktyczny i negocjacyjny przy zawieraniu umów o prace projektowe pomiędzy generalnym wykonawcą oraz projektantem – mówi Anna Oleksiewicz, prezes Zarządu ZOPI. Jak mówi, firmy projektowe nie akceptowały analogicznej kary w swoich umowach, przenoszonej do umów projektowych wprost z umowy z zamawiającym, zaś generalni wykonawcy mając tak zastrzeżoną karę umowną w swojej umowie z zamawiającym nie byli skłoni do ustępstw w tym zakresie w relacji z projektantem.

– Należy zwrócić uwagę, że wartość prac projektowych – zgodnie z SWK – wynosi nie więcej niż 5% Zaakceptowanej Kwoty Kontraktowej, prace projektowe stanowią zatem – wartościowo – nieznaczną część całego kontraktu. Jednocześnie na tym etapie realizacji inwestycji kumulują się ryzyka opóźnienia związane z uzgadnianiem elementów projektowych z inwestorem, zmianami względem założeń kontraktu, czy przedłużającymi się procedurami administracyjnymi – wskazuje Anna Oleksiewicz. Zauważa, że wbrew pozorom właśnie ten etap realizacji inwestycji jest kluczowy dla jej dalszego przebiegu – opóźnienia w procesie budowlanym dość często są wynikiem zaistnienia właśnie tych okoliczności na etapie projektowym. – I jakkolwiek okoliczności te wielokrotnie nie są zawinione przez projektanta, to jednak ciążące na nim ryzyko konieczności obrony przed karami umownymi, które zastrzeżone są w nieproporcjonalnie wysokiej kwocie niejednokrotnie stanowiło argument do rezygnacji z zawarcia umowy – komentuje prezes Zarządu ZOPI.

KIO zgodziła się z ZOPI


W wyroku z 1 października 2021 r. KIO podzieliła argumenty ZOPI. Według Izby kara umowna za niedotrzymanie terminu wykonania Kamienia Milowego nr 1 powinna być obliczana od wartości wynagrodzenia wykonawcy za element zryczałtowany oznaczony w Wykazie Płatności nr II, tj. Dokumenty Wykonawcy. W ustnym uzasadnieniu swojego stanowiska Izba wskazała, iż kara ta jest dyskryminująca dla firm projektowych, zaś odwołujący wykazał, że na rynku istnieje praktyka przerzucania w/w kar umownych na projektantów.

Izba uznała ponadto, że wysokość kary za zwłokę w wykonaniu Kamienia Milowego nr 1 na poziomie 0,4% wynagrodzenia za element zryczałtowany oznaczony w Wykazie Płatności nr II (Dokumenty Wykonawcy) – przy porównaniu jej z wysokością kary 0,022% za roboty budowlane (Kamień Milowy nr 2 i 3) – jest nieproporcjonalna do potrzeb zamawiającego oraz, że mechanizmy zawarte w Subklauzuli 4.4. Kontraktu nie zabezpieczają projektanta przed powyższą praktyką, w tym nie zabezpieczają przed możliwością dochodzenia przez wykonawcę odszkodowania przeważającego limit kar umownych określonych w umowie podwykonawczej, jeżeli kary przekraczające ten limit byłyby za Kamień Milowy nr 1 naliczone wykonawcy przez zamawiającego.

– Nie ukrywamy zadowolenia, gdyż ten wyrok stanowi odpowiedź na nasze dotychczasowe praktyczne problemy związane z realizacją umów na prace projektowe – mówi – Arkadiusz Merchel, wiceprezes ZOPI oraz członek Zarządu Multiconsult Polska. – Firmy projektowe są beneficjentem znacznie mniejszych środków pochodzących z realizacji inwestycji budowlanej niż generalni wykonawcy, jednocześnie odpowiedzialność projektantów – zgodnie z kwestionowanym zapisem SWK – była ukształtowana na takim samym poziomie jak odpowiedzialność generalnych wykonawców – stwierdza.

Środowisko jednym głosem

Zdaniem wiceprezesa ZOPI, fakt wprowadzenia maksymalnego limitu kar umownych nie rozwiązywał tego problemu, gdyż każdorazowo generalni wykonawcy zastrzegali sobie możliwość dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość zastrzeżonej kary umownej. – Cieszy również to, że kwestionując praktykę zamawiającego nie byliśmy odosobnieni – po naszej stronie do odwołania przystąpił Polski Związek Pracodawców Budownictwa, firmy projektowe nie będące członkami ZOPI, a także firmy wykonawcze – komentuje Arkadiusz Merchel.

Prezes Anna Oleksiewicz odnotowuje, że członkami ZOPI jest obecnie 17 firm, kolejne firmy są w procesie przystąpienia do organizacji. – Jako młoda, bo istniejąca zaledwie 1,5 roku organizacja pracodawców mamy świadomość, że jest jeszcze wiele do zrobienia i ostrożnie podchodzimy do definiowania naszych działań jako „sukcesów” niemniej jednak uważam, że w tej konkretnej sytuacji możemy mówić o ogromnym sukcesie, który nie miałby miejsca, gdyby nie współpraca naszych członków w ramach ZOPI oraz naszych partnerów, którzy przystąpili do odwołania – podkreśla prezes ZOPI.

PARTNERZY DZIAŁU


Podziel się ze znajomymi:
Komentarze:
Zobacz też
Najnowsze wiadomości
Polecane wiadomości
Praca
Komentarze
Fotorelacje
Bądź na bieżąco:
© 2016 ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMSKontakt
Pełna wersja strony