Partnerzy serwisu:

O wzroście cen na budowach: styczniowe propozycje dotyczące waloryzacji

Maria Łabno 08.02.2019

O wzroście cen na budowach: styczniowe propozycje dotyczące waloryzacji
for. Pixabay
Nowy rok branża budowlana powitała dyskusją dotyczącą propozycji wiodących zamawiających publicznych w zakresie postanowień waloryzacji umownej. Styczeń 2019 roku przyniósł także propozycje nowego projektu ustawy prawo zamówień publicznych, a w niej także nowe postanowienia dotyczące waloryzacji w przypadku umów zawieranych w tym trybie. Jak miałoby to wyglądać?
Po wielu miesiącach starań wykonawców, w dniu 3 stycznia 2019 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad oraz PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. przedstawiły propozycje postanowień umownych dotyczących waloryzacji wynagrodzenia wykonawców. Zmiana wysokości wynagrodzenia oparta na zastosowaniu mnożnika stosowanego w przypadku kolejnych faktur, miałaby następować co miesiąc.

Propozycje przewidują oparcie zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawców na koszykach waloryzacyjnych składających się z głównych elementów cenotwórczych. W przypadku kontraktów drogowych w skład takiego koszyka wchodziłoby paliwo, robocizna, cement, asfalt, stal i kruszywo. Każdy z tych elementów miałby stałą wagę określoną na podstawie analizy opartej o Katalogi Nakładów Rzeczowych dla głównych robót objętych Kontraktem, przy czym GDDKiA zaproponowała przyjęcie różnych wag dla poszczególnych elementów w zależności od tego, czy trasa główna realizowana byłaby w konstrukcji bitumicznej czy też z betonu cementowego. W pozostałym zakresie waloryzacja miałaby być wykonywana przy uwzględnieniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI).

Zgodnie z propozycją przedstawioną przez PKP PLK koszyk waloryzacyjny dla kontraktów kolejowych obejmowałby robociznę, paliwo, cement, stal, kruszywo oraz CPI. W przypadku obydwu zamawiających przewidziane zostały górne limity waloryzacji wynoszące +/-5% wartości robót.

Zarówno GDDKiA jak i PKP PLK przewidziały jednocześnie obowiązek wprowadzania w umowach podwykonawczych, zawieranych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, postanowień dotyczących waloryzacji w oparciu o CPI oraz dwa inne, dowolne wskaźniki z koszyka waloryzacyjnego. GDDKiA zapowiedziała jednocześnie, że zrezygnuje z wprowadzania do swoich umów zapisów wykluczających waloryzację kodeksową.

Przedstawione rozwiązanie dotyczy jedynie umów zawieranych na przyszłość, nie rozwiązuje w żaden sposób problemów, z którymi borykają się wykonawcy na obecnie realizowanych lub zakończonych właśnie kontraktach.

Reakcja branży

Jak wynika z doniesień prasowych (więcej na ten temat TUTAJ) część uwag wykonawców co do styczniowych propozycji ma zostać uwzględniona. Mają być także podjęte dalsze prace przy udziale przedstawicieli wykonawców. Warto przy tym odnotować, że nowa klauzula waloryzacyjna pojawiła się już w niektórych kontraktach – zawiera ją przykładowo kontrakt na realizację zamówienia Budowa drogi S16 Olsztyn (S51) – Ełk (S612), odc. Borki Wielkie – Mrągowo).

Największe wątpliwości budzi jak dotąd kwestia limitów ograniczających możliwość podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy maksymalnie o 5%. Wielu wykonawców zwraca uwagę także na to, że sztywne określenie wag dla poszczególnych elementów cenotwórczych nie sprawdzi się w praktyce (poszczególne kontrakty niejednokrotnie znacznie różnią się od siebie zakresem podejmowanych robót). Uwagi dotyczą także rozwiązań przewidzianych w umowach z podwykonawcami (w tym objęcia nimi umów zawieranych już nawet na okres 6 miesięcy - w ocenie wykonawców taka ochrona powinna obejmować umowy zawierane na dłuższe okresy).

Co istotne, strona publiczna przedstawiła jak dotąd wyłącznie rozwiązania, które mogą być wprowadzone w umowach zawieranych w przyszłości. Wciąż brakuje natomiast rozwiązań dla umów, które są w toku. Nowy rok nie przyniósł niestety żadnych zmian w tym zakresie. Wykonawcom pozostaje więc korzystać z dotychczas dostępnych rozwiązań.

Propozycje w nowym prawie zamówień publicznych

Interesujące rozwiązania na przyszłość w zakresie waloryzacji wykonawcy mogą także znaleźć w opublikowanym w dniu 21 stycznia 2019 roku rządowym projekcie ustawy prawo zamówień publicznych.

Ustawa w nowym kształcie przewiduje obowiązkową waloryzację w określonych sytuacjach (art. 468). Podobnie jak dotychczas obowiązek wprowadzenia postanowień w zakresie zmiany wysokości wynagrodzenia dotyczyć będzie umów zawartych na okres dłuższy niż 12 miesięcy. Dotychczas prawo zamówień publicznych wymagało zmiany wysokości należnego wynagrodzenia w przypadku zmiany stawki podatku VAT, zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, oraz zmiany zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeśli będą miały wpływ na koszty wykonania zamówienia. Od 1 stycznia 2019 roku dotyczy to także zmiany zasad gromadzenia i wysokości wpłat do pracowniczych planów kapitałowych (art. 142 ust. 5 pzp). Opublikowany projekt wymaga natomiast wprowadzenia postanowienia przewidującego zmiany wynagrodzenia w przypadku zmiany cen materiałów lub kosztów istotnych dla realizacji zamówienia. Rozszerza więc w istotny sposób dotychczasowy obowiązek.

Projekt ustawy przewiduje przy tym, że postanowienie waloryzacyjne musi regulować poziom zmiany cen materiałów i kosztów uprawniających do żądania przez wykonawcę zmiany wynagrodzenia oraz sposób ustalania takiej zmiany z użyciem wskaźnika zmiany cen materiałów lub kosztów (przy czym ustawodawca jako wskaźnik, który może być w szczególności użyty, wskazuje wskaźnik ogłaszany w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego) lub przez wskazanie innej podstawy (np. wykazu materiałów lub kosztów, które uzasadniać będą zmianę wysokości wynagrodzenia). Postanowienie dotyczące zmiany wysokości wynagrodzenia będzie musiało dodatkowo regulować także sposób określenia wpływu zmiany ceny na koszt wykonania zamówienia oraz określenie okresów, w których może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy, a także maksymalną wartość zmiany takiego wynagrodzenia.

Szczególnie istotne w nowym projekcie jest wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym wykonawca będzie mógł domagać się podwyższenia wynagrodzenia, które nie zostało jeszcze wypłacone lub – zostało wypłacone – o ile wykonawca nie przyjął go bez zastrzeżeń (art. 468 ust 5). Rozwiązanie to wpisuje się w przeważający aktualnie pogląd orzecznictwa dotyczący terminu dochodzenia ustawowego roszczenia o podwyższenie wynagrodzenia, zgodnie z którym jeżeli wykonawca przyjmując zapłatę zamanifestuje, że nie uważa jej za całość należnego mu świadczenia, będzie mógł dochodzić podwyższenia wynagrodzenia pomimo, że wszystkie wzajemne świadczenia stron zostały spełnione.

Warto odnotować, że pzp w nowym brzmieniu wprowadza także regulacje dotyczącą umów z podwykonawcami. W przypadku gdy zmianie ulegnie wysokość wynagrodzenia wykonawcy (w związku ze zmianą cen materiałów oraz kosztów), to będzie on zobowiązany do zmiany wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy, jeśli umowa łącząca go z podwykonawcą została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Pzp powiela więc w znacznej mierze mechanizm zaproponowany przez GDDKiA oraz PKP PLK.

Za wcześnie jest jeszcze na odpowiedź, czy proponowane rozwiązanie będzie faktycznie korzystne dla wykonawców oraz czy odpowiada na wszystkie problemy związane ze wzrostem cen. Jedno jest jednak pewne: ustawodawca dostrzegł problem branży budowlanej i szuka dla niego rozwiązań.

Podziel się ze znajomymi:
Komentarze:
Zobacz też
Najnowsze wiadomości
Polecane wiadomości
Praca
Komentarze
Fotorelacje
Bądź na bieżąco:
© 2016 ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMSKontakt
Pełna wersja strony