Partnerzy serwisu:

 

Drogi | Pozostałe - Polska

Drogi gminne też potrzebują pieniędzy i optymalizacji kosztów inwestycyjnych

| Agnieszka Serbeńska źródło: RynekInfrastruktury.pl 28.07.2016

PARTNER DZIAŁU


 

Drogi gminne też potrzebują pieniędzy i optymalizacji kosztów inwestycyjnych
fot. Krisph, sxc.hu

Zobacz więcej na temat:

drogi lokalne
Rada Ekspertów

Więcej z regionu:

Polska

Podziel się ze znajomymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogo
emailLogowykopLogogooglePlusLogo

 

Jacek Brygman, wójt kujawsko-pomorskiej gminy Cekcyn, nie ukrywa obawy o to, że prace Rady Ekspertów zdominują problemy inwestycji na drogach krajowych i autostradach. Przyznaje, że takie są wrażenia po pierwszym spotkaniu tego gremium. Nie zmienia to faktu, że widzi w radzie swoją rolę jako przedstawiciela Związku Gmin Wiejskich RP. – Trzeba zabezpieczyć interesy samorządów w zapisach wytycznych do przetargów – wskazuje na jeden z obowiązków.
Reprezentant ZGW RP przyznaje, że to wykonawcy inwestycji dali zasadniczy impuls do stworzenia Rady Ekspertów, wnioskując o jej powołanie do ministra infrastruktury i budownictwa. – I dobrze, że tak się stało – podsumowuje. – Musimy pogodzić nasze interesy, to jest samorządów chcących budować drogi jak najmniejszymi kosztami oraz przedsiębiorstw, które nie do końca z tym podejściem się zgadzają. W tej chwili więc podstawową rolą Rady Ekspertów będzie wypracowanie procedur przetargowych i wzorcowych umów, by zabezpieczyć interesy stron postępowania. Jako samorządy z tych opracowań będziemy korzystać i na pewno nam pomogą w realizacji naszych zamówień publicznych – podkreśla Jacek Brygman.

Nieodpłatne przekazanie gruntu z mocy ustawy

W związku z ostatnimi zmianami przepisów prawa zamówień publicznych nie ma wątpliwości, że najpilniejszym zadaniem Rady Ekspertów ds. optymalizacji procesu realizacji inwestycji drogowych, niedawno powołanej przez ministra infrastruktury i budownictwa, są sprawy dotyczące wzorcowych dokumentów przetargowych. Jednak samorządy na forum tego gremium będą też oczekiwały wypracowania rozwiązań szeregu innych problemów, często wcześniej sygnalizowanych w przyjmowanych stanowiskach swoich organizacji.

Jedną z pierwszych spraw, którą będzie chciał na tym forum poruszyć Jacek Brygman, jest potrzeba zmiany w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych. – Jakiś czas temu jej zapisy zostały zmienione w części odnoszącej się do przejmowania gruntów od Skarbu Państwa czy od samorządów. W tej chwili ustawa dopuszcza możliwość ich nieodpłatnego przekazania – mówi Jacek Brygman.

Niestety, w praktyce nie zawsze decydujący o przekazaniu odstępują od żądania odszkodowania. To m.in. dotyczy gruntów kolejowych czy – jak przytacza przykład Jacek Brygman – terenów zarządzanych przez Lasy Państwowe.
Jacek Brygman uważa, że trzeba znieść dobrowolność decyzji. – Droga jest zadaniem celu publicznego, więc grunty Skarbu Państwa czy samorządów, powinny być z mocy ustawy nieodpłatnie przekazywane – argumentuje wójt. Dobrowolność się sprawdza tam, gdzie podmioty się dogadują.

Odszkodowania, jakie muszą wypłacać samorządy, znacząco podrażają koszty drogowej inwestycji. – To często są duże pieniądze. Te można by pomnożyć z dofinansowaniem zewnętrznym, a więc szybciej i taniej uzyskać efekt komunikacyjny – tak wójt podkreśla możliwość racjonalniejszego wydatkowania kwoty odpowiadającej wysokości roszczenia. I również zaznacza, że z dróg gminnych przecież korzystają transporty prowadzone z lasów czy innych zakładów powiązanych z administratorami gruntów oddanych pod drogi.

Drogowe potrzeby gmin

– Potrzeby dróg gminnych są nadal ogromne – przyznaje Jacek Brygman. Drogi gminne stanowią ponad połowę w łącznej długości wszystkich dróg w kraju. Jednak stan techniczny lokalnych połączeń nie jest najlepszy. Na to nie tyle wskazują dane, bo tych obrazujących ogólną sytuację dróg gminnych brakuje, co raczej sami mieszkańcy gmin, szczególnie z tych typowo wiejskich.

Gminy co jakiś czas wykonują aktualizacje strategii i programów rozwojowych. W ramach tych prac oraz podczas konsultacji społecznych wśród lokalnych społeczności przeprowadzane są ankiety, z których odpowiedzi mają wyłonić najistotniejsze problemy. – W tych ankietach w ponad 80 procentach respondenci w pierwszej kolejności wymieniają potrzebę inwestowania w drogi, to jest w ich budowy i remonty istniejących. – Dotyczy to zarówno dróg gminnych jak i powiatowych. Mieszkańców interesuje stan dróg, a nie kto nimi zarządza – podkreśla wójt Jacek Brygman.

Mizeria unijnych środków

Niestety, gminy wiejskie w poprawie stanu swoich sieci drogowych nie mogły liczyć na unijne fundusze. Kierowane do nich środki były dość mizerne. – W okresie unijnego budżetu 2007 – 2014 w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich nie było środków na budowy dróg gminnych i powiatowych, natomiast w regionalnych programach operacyjnych poszczególnych województw różnie z tym bywało. Na przykład w kujawsko-pomorskim gminy wiejskie mogły otrzymywać maksymalnie 500 tys. zł w całym okresie programowania. To więc były naprawdę niewielkie pieniądze jeśli mówimy o siedmiu latach. Po dołożeniu swoich środków można było zbudować zaledwie kilometr drogi gminnej – zaznacza Jacek Brygman.

W negocjacjach dotyczących obecnej perspektywy unijnych funduszy, a więc na lata 2014 – 2020, ZGW RP sformułował wyraźnie swoje stanowisko w sprawie finansowania dróg z PROW. W trakcie toczących się dyskusji raz postulat był uwzględniany, innym razem pomijany. – Ostatecznie jest możliwość otrzymania dofinansowania na budowę dróg gminnych, z tym że nikt z nas się nie spodziewał, że PROW w typowych działaniach samorządowych będzie tak mocno ograniczony. To jest pula rzędu 25 procent tego co było poprzednio na działania samorządowe w PROW – mówi Jacek Brygman. – W nowym rozdaniu PROW samorządy gminne mogą zatem ubiegać się o środki na infrastrukturę drogową. Ale co z tego? Gmina wiejska czy powiat teoretycznie może pozyskać 3 mln zł. Niestety pula środków jest taka, że nie dla każdej gminy i powiatu tych pieniędzy wystarczy – wyjaśnia wójt.

W większości województw pierwszy nabór wniosków do PROW się odbył i już w wielu z nich pieniądze zostały wyczerpane bądź ich wręcz zabrakło na wiele projektów. – Z rozmów z wójtami z innych regionów wiem, że zaledwie jedna trzecia wniosków mogła być rozpatrzona pozytywnie. Dlatego ZGW, jak okazało się, że PROW w części samorządowej jest tak bardzo ograniczony, wnioskował o rekompensatę w ramach przede wszystkim regionalnych programów operacyjnych – informuje Jacek Brygman.

Zrekompensowanie tego niedostatku środków w regionalnych programach operacyjnych jest jednak niemożliwe. Polityka transportowa Komisji Europejskiej nie uwzględnia wsparcia dla dróg lokalnych.

Rządowa pomoc trochę większa i dostępniejsza

Przedstawiciel ZGW RP podkreśla, że dużo większe środki można było pozyskać z Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych oraz teraz z jego obecnej kontynuacji – z Programu rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016 – 2019. Oczywiście, i w tym krajowym programie tych skierowanych do samorządów pieniędzy nie ma na tyle, by rozwiązań wszystkie drogowe problemy. – Na pewno będziemy zabiegali o zwiększenie puli środków w ramach tego rządowego programu, bo w województwach poziom wniosków uzyskujących pozytywne rozstrzygnięcia sięga 30 – 50 procent ogółu zgłoszonych – zastrzega Jacek Brygman, widząc też szansę na rozwiązywanie gminnych problemów w działaniach powołanej przy ministrze infrastruktury i budownictwa Radzie Ekspertów.

Związek Gmin Wiejskich bardzo dobrze ocenia zarówno wcześniejsze edycje rządowego programu, jak też już wdrożony jego nowy wariant. Jacek Brygman jako jeden z najważniejszych atutów tej pomocy podkreśla sprawne jej uruchamianie i przeprowadzanie.

– Rozpatrywanie wniosków w zasadzie następowało w trzy miesiące, podczas gdy często przy funduszach unijnych czekamy dużo dłużej. Również sposób rozliczania tego programu jest prostszy niż projektach unijnych – zaznacza Jacek Brygman. – Oczywiście jak zawsze pula środków była niewystarczająca, chociaż większa niż w programach unijnych. Nie wszyscy wnioskujący otrzymywali dofinansowania. Ale część projektów później, po przetargach, w trakcie roku wchodziła do realizacji z listy rezerwowej – przypomina wójt.

Doceniany był też sposób finansowania, polegający na wypłatach połowy wnioskowanej kwoty zaliczkowo zaraz po podpisaniu umowy.

Jest dobrze, ale może być lepiej

To zadowolenie z rządowego programu nie oznacza jednak braku zastrzeżeń. Uruchomiona w ubiegłym roku edycja Programu rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016 – 2019 w założeniach postawiła na drogi o wyższych standardach technicznych, a więc na szersze i z pełnym wyposażeniem, tj. z chodnikami i ścieżkami rowerowymi czy też z oświetleniem.

– Program premiował więc przede wszystkim drogi w miastach i w terenach podmiejskich – Jacek Brygman przytacza opinię ZGW. – Często, by wniosek mógł otrzymać maksymalną ilość punktów, gminy projektowały pod wygórowane wymagania. I tak kilometr drogi budowały nie za powiedzmy 600 – 800 tys. zł, ale za 1,2 mln zł. W gminach wiejskich nie ma potrzeby takiego rozbudowania dróg, bo one często prowadzą pomiędzy niewielkimi miejscowościami. Taki wymóg był więc tym minusem programu – zaznacza wójt.

Nad zmianami w zasadach oceniania i punktowania wniosków pracowała specjalna grupa robocza. W nowym, ogłaszanym w tym roku konkursie do programu, ten wygórowany wymóg będzie już zniesiony. Maksymalna punktacja będzie przyznawana za spełnienie standardowych wymagań w danej kategorii i klasie technicznej drogi. – Udało się wprowadzić też to, że w terenach wiejskich utwardzone pobocza będą punktowane podobnie jak chodniki. W obszarze niezabudowanym budowa chodnika nie ma sensu – podkreśla Jacek Brygman. – Oczywiście, nie wszystkie nasze wnioski zostały uwzględnione. Niektóre nie mogły, ponieważ wymagają zmian ustawowych. By nie wstrzymywać nowego naboru umówiliśmy się, że prace nad kolejnymi zmianami będą trwały i zostaną wprowadzone do kolejnego naboru, w przyszłym roku – dodaje.

Przede wszystkim kontynuowane będą prace nad rozwiązaniami służącymi poprawie spójności sieci drogowej. ZWG RP postuluje wprowadzenie możliwości wnioskowania o dofinansowanie przez jednego beneficjenta, występującego na podstawie porozumienia pomiędzy samorządami podejmującymi się inwestycji na ciągach dróg między gminami, czy między gminami i powiatami. – Dla uzyskania spójności drogowej jest lepiej, kiedy samorządy się dogadują na terenie danego powiatu. W ramach obecnego programu można wchodzić z inwestycją w drogę innego zarządcy na poziomie 5 procent wartości projektu – tłumaczy wójt.

ZGW zabiega też o realizację postulatu dotyczącego obniżenia punktacji, to jest preferencji, odnoszącej się do pozyskania i udziału partnera zewnętrznego w realizacji projektu. Argumentem za tym przemawiającym jest brak w przypadku gmin wiejskich, oddalonych od centrów gospodarczych, możliwości pozyskania partnera zdolnego pokryć połowę wartości wkładu własnego beneficjenta.

Podziel się z innymi:


facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz też

 

ŚLEDŹ NAS NA:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.

współpraca

 Rynek Kolejowy Rynek Lotniczy Transport Publiczny IAB Polska ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMS