Partnerzy serwisu:

 

Drogi | Regulacje - Polska

Biała lista podatników – kontrowersje i wątpliwości

| Michał Skibicki, doradca podatkowy, Partner Zarządzający, KMS Skibicki spółka partnerska źródło: RI 08.01.2020

PARTNERZY DZIAŁU


 

Biała lista podatników – kontrowersje i wątpliwości
fot. pixabay.com/pl/MichaelGaida

Zobacz więcej na temat:

Podatki
Przepisy
Regulacje
VAT

Więcej z regionu:

Polska

Podziel się ze znajomymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogo
emailLogowykopLogogooglePlusLogo

 

Określenie „biała lista” podatników na stałe zagościło w słowniku doradców podatkowych, księgowych i przedsiębiorców już od blisko pół roku. Choć przepisy uchwalono ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, a wprowadzono w życie zasadniczo od 1 września 2019 r. nadal nie rozstrzygnięte pozostają liczne praktyczne wątpliwości jej funkcjonowania.
„Biała lista” to określenie nowej bazy podatników VAT, funkcjonującej na stronie Ministerstwa Finansów. Stanowi de facto połączenie funkcjonujących dotychczas odrębnie wykazów podatników VAT, podmiotów wykreślonych i przywróconych oraz tych, którym odmówiono rejestracji.

Jej celem jest ułatwienie przedsiębiorcom bieżącej weryfikacji czynnych podatników VAT oraz ich rachunków bankowych, na które dokonywać należy wpłat należności z tytułu transakcji.

Jednak nie wszyscy przedsiębiorcy i nie wszystkie rachunki znajdują się na liście. Wykaz nie obejmuje bowiem podatników oczekujących na rejestrację jako podatnicy VAT, jak i tych, którzy nigdy nie musieli dokonywać takiej rejestracji (np. w związku z korzystaniem ze zwolnienia podmiotowego z VAT). Co najważniejsze wykaz nie zawiera (z uwagi na RODO) prywatnych rachunków, które są nagminnie wykorzystywane przez przedsiębiorców indywidualnych, gdyż nie podlegają opłatom bankowym, jak rachunki firmowe. Nie obejmuje też oczywiście rachunków niezgłoszonych przez przedsiębiorców do urzędu skarbowego.

Kwestia ta jest kluczowa w całej regulacji, gdyż celem przepisów jest wymuszenie na przedsiębiorcach zgłoszenia do urzędu skarbowego wszystkich rachunków wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej i posługiwania się w transakcjach wyłącznie rachunkami zgłoszonymi do urzędu.

Sankcje na gruncie podatku dochodowego

W celu wymuszenia spełnienia przez przedsiębiorców omawianego obowiązku, przepisy przewidują, iż od 1 stycznia 2020 podatnicy nie zaliczą do kosztów uzyskania przychodów części, w jakiej płatność dotycząca transakcji, której stronami są przedsiębiorcy i której jednorazowa wartość brutto, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł, została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu na „Białej liście”. Sankcją objęte są dostawa towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, które jednocześnie zostały dokonane przez czynnego podatnika VAT.

Podatnik może uwolnić się od tych konsekwencji, jeżeli w ciągu 3 dni kalendarzowych od dnia zlecenia przelewu złoży do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury zawiadomienie o zapłacie na niezgłoszony na Białą listę rachunek. Liczba kontrowersji względem tego terminu, zawiadomień oraz właściwości urzędu wystarczy na osobny artykuł, ideą tego jest jednak omówienie kontrowersji dot. definicji transakcji.

Brak limitu na gruncie VAT

Warto jeszcze wskazać, iż na gruncie podatku VAT zapłata należności przelewem za dostawę towarów lub świadczenie usług z naruszeniem przepisów o „Białej liście” – niezależnie od wartości transakcji – skutkuje solidarną odpowiedzialnością nabywcy za zobowiązania podatkowe w zakresie VAT (w części przypadającej na daną dostawę towarów lub świadczenie usług). Przepisy nie odwołują się w tym zakresie do transakcji, lecz „zapłaty należności”, co wskazuje, że należy oddzielnie rozpatrywać poszczególne płatności w ramach danej transakcji. W praktyce zatem, przedsiębiorcy, którzy zignorują weryfikację rachunku będą odpowiadać za podatek VAT, którego nie zapłacił ich kontrahent.

Definicja „transakcji”

Przepisy regulujące „białą listę” nie zawierają definicji „transakcji” udokumentowanej fakturą, a jednie ogólne odesłanie do przepisów Prawa przedsiębiorców. W nim także brak definicji tego pojęcia. W praktyce obrotu gospodarczego powoduje to poważne problemy. Jeśli bowiem przedsiębiorcy współpracują stale na podstawie ustnej umowy, składając ciągłe zamówienia w trakcie roku, albo też dzielą dane zamówienie na kilka faktur, to czy mamy do czynienia z jedną transakcją? Podobnie nie jest jasne, jak postąpić ma przedsiębiorca w przypadku korekty zwiększającej wartość transakcji, gdy pierwotna wartość transakcji nie przekroczyła 15 000 zł brutto, a późniejsza korekta powoduje przekroczenie tej sumy.

Na pewno określenie transakcja jest pojęciem szerszym niż płatność. Na gruncie prawnym transakcja może być interpretowana na równi z umową (na gruncie podatkowym może obejmować kilka umów, np. przy usługach budowlanych realizowanych etapami, które mogą być uznane ze jedną podzieloną całość). To zaś skutkuje wnioskiem, że płatności z tytułu usług ciągłych rozliczanych w okresach rozliczeniowych (np. najem maszyn i urządzeń, usługi powtarzające się) będą wymagać weryfikacji kontrahenta, gdy ich suma może przekroczyć 15 000 zł. W praktyce, nawet w sytuacji, gdy płatność za poszczególne okresy nie przekracza limitu, ale istnieje ryzyko przekroczenia go w trakcie roku należy dokonać weryfikacji.

Taka wykładnia wynika z interpretacji podatkowych oraz orzecznictwa sądowego wydanego na gruncie art. 19 prawa przedsiębiorców, regulującego obowiązek zapłaty zobowiązań powyżej 15 000 zł za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Jak wynika np. z wyroku WSA we Wrocławiu z 29.05.2018 (I SA/Wr 301/18) dokonując wykładni „wartość transakcji” należy odwołać się do treści art. 4 pkt 1 ustawy o terminach płatności w transakcjach handlowych, zgodnie z którym transakcja handlowa to umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2 (czyli m.in. przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą ( …). Jednorazowa wartość transakcji oznacza ogólną wartość wierzytelności lub zobowiązań, określoną w umowie. Przymiot jednorazowości nie odnosi się do liczby płatności, lecz odzwierciedla wymóg powiązania poszczególnych świadczeń w jednym stosunku umownym. Wprawdzie wyrok z tym elemencie odnosi się do art. 22 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, niemniej jednak Ustawa Prawo przedsiębiorców zaimplementowała ten przepis w art. 19.

W konsekwencji przedsiębiorcy powinni ze szczególną ostrożnością podchodzić zarówno do definicji transakcji, jak i do limitu 15 000 zł brutto. W praktyce rekomendować należy sprawdzanie rachunków wszystkich stałych kontrahentów oraz wszystkich transakcji z danym kontrahentem, które mogą choćby zbliżyć się w trakcie roku do wskazanej wartości.


Wszystkich zainteresowanych zdobyciem wiedzy na temat konsekwencji zmian podatkowych VAT dla branży infrastruktury zapraszamy już 19 lutego na szkolenie pt. VAT w branży infrastruktury. Szczegóły wydarzenia znajdą Państwo TUTAJ

Podziel się z innymi:


facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz też

 

ŚLEDŹ NAS NA:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.

współpraca

 Rynek Kolejowy Rynek Lotniczy Transport Publiczny ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | BM5