Partnerzy serwisu:
#Koronawirus w Polsce. Transport i infrastruktura - zobacz serwis specjalny!

 

Drogi | Intermodal - Polska,Polska i Unia Europejska

CUPT: Wkrótce poznamy fundusze na intermodal po 2024 r.

| Roman Czubiński źródło: 11.10.2020

PARTNERZY DZIAŁU


 

CUPT: Wkrótce poznamy fundusze na intermodal po 2024 r.
fot. PKP Cargo

 

Szybki rozwój transportu intermodalnego w Polsce to w dużym stopniu zasługa funduszy europejskich. Lada moment powinna być znana pula środków dostępnych po roku 2024. Chcemy wpływać przy pomocy kryteriów przyznawania środków na lokalizację nowych terminali, ale nie wymuszać ich budowy w konkretnych miejscach – powiedziała na Pomorskim Kongresie Transportu Intermodalnego zastępca dyrektora Centrum Unijnych Projektów Transportowych Sylwia Cieślak-Wilk.
Rozdzielane przez CUPT fundusze pochodzą z budżetu Unii Europejskiej. Instytucja obsługuje – między innymi – Program Operacyjny „Infrastruktura i Środowisko”, Program Operacyjny „Polska Wschodnia” oraz mechanizm finansowy „Łącząc Europę” (CEF). Tylko w ramach obecnej edycji POIiŚ na transport przeznaczono już przeszło 85 mld zł. Jak poinformowała wicedyrektor CUPT, 90% tej puli to pieniądze już zakontraktowane – w większości inwestycji przetargi są ogłoszone lub rozstrzygnięte.

Nowe terminale i tabor

Na transport intermodalny w poprzedniej perspektywie budżetowej przeznaczono 500 mln zł dofinansowania. – W obecnym okresie programowania zakontraktowaliśmy już prawie 1,3 mld zł – kontynuowała Cieślak-Wilk. Zarówno w poprzedniej perspektywie budżetowej, jak i obecnie jest to dotacja bezzwrotna, pokrywająca do 50% kosztów kwalifikowanych. Można więc mówić o dwukrotnie większej rzeczywistej wartości realizowanych inwestycji.

Efekty POIiŚ z lat 2007-2013 w zakresie transportu intermodalnego to kilkanaście nowych lub przebudowanych i mocno doposażonych terminali oraz sporo nowych platform do przewozu kontenerów. – Wzrost przewozów intermodalnych w latach 2004-2017 wyniósł prawie 249%. Nie łudzimy się, że został on wygenerowany wyłącznie przez środki unijne. Z przeprowadzonych przez nas badań ewaluacyjnych wynika jednak, że wpływ funduszy europejskich na tę zmianę był bardzo duży – podkreśliła prelegentka.

W obecnej perspektywie działania związane z transportem intermodalnym zostały zgrupowane w jednym, dużym konkursie. – Cieszył się on bardzo dużym zainteresowaniem: zgłosiło się przeszło 50 podmiotów, z czego dofinansowanie otrzymało 35 – przypomniała wiceprezes CUPT. Dofinansowanie można było uzyskać np. na budowę lub modernizację placów składowych, dróg dojazdowych, placów manewrowych, zakup taboru kolejowego, w tym – lokomotyw, albo zakup sprzętu telematycznego. Większość dofinansowanych projektów miała jednak charakter zakupowy – tylko ok. 10 z nich dotyczyło rozbudowy terminali. Dzięki funduszom unijnym z POIiŚ 2014-2020 zostanie przebudowanych 20 terminali. Część z nich będzie doposażonych w suwnice i inne urządzenia. Środki na intermodal mogły też być wykorzystane np. na zakup naczep samochodowych.

Docelowo efektem POIiŚ 2014-2020 będzie też zakup łącznie ok. 3,5 tys. jednostek do przewozu kontenerów. – To niebagatelna liczba: w 2019 r. w UTK było zarejestrowanych 4,5 tys. takich jednostek. Był to w większości tabor przestarzały – ponad 50% tych wagonów miało ponad 40 lat, a ok. 60% stanowił mocno zużyty tabor do przewozów uniwersalnych – podała dane statystyczne wiceprezes CUPT. Rzeczowe zaawansowanie realizacji projektów jest na razie niewielkie. – Potwierdziliśmy i zwróciliśmy przedsiębiorcom na razie 15% całej kwoty przeznaczonej na intermodal. Największych płatności spodziewamy się jednak w bieżącym i najbliższym roku. Pamiętajmy, że odbiory taboru zaczynają się mniej więcej rok po złożeniu zamówienia – wyjaśniła Cieślak-Wilk.

Wystarczy akceptacja wniosku

– Jeśli chodzi o mechanizmy wsparcia dla przedsiębiorców intermodalnych, pomoc unijna jest traktowana jak pomoc publiczna. Oznacza to, że wydanie każdego euro musi być notyfikowane w Komisji Europejskiej – zaznaczyła Cieślak-Wilk. Przedsiębiorcy nie powinni też rozpoczynać inwestycji przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. W obecnej perspektywie budżetowej przedstawicielom CUPT udało się jednak wynegocjować niewielki wyjątek tej zasady: wnioskodawca może przystąpić do robót budowlanych lub ogłoszenia przetargu zaraz po akceptacji przez Centrum wstępnego wniosku o udzielenie pomocy.

Wsparcie dla inwestycji w intermodal można było uzyskać także w ramach CEF, finansowanego bezpośrednio z puli środków do dyspozycji Komisji Europejskiej. – Mechanizm ten dzieli się na dwie pule środków: krajową (zdefiniowane z góry projekty, których lokalizacje leżą w sieci TEN-T) i ogólną, rozdzielaną w ogólnoeuropejskim konkursie. Przykłady projektów dostępowych to dojazdy do portów w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu. Dofinansowanie z puli ogólnej otrzymały projekty przygotowawcze (do 50%), ale także infrastrukturalne (do 20% – np. nabrzeża w Świnoujściu) – wyjaśniła przedstawicielka CUPT.

CUPT pomaga przedsiębiorcom, organizując – między innymi – coroczne szkolenia dla aktualnych i potencjalnych beneficjentów z zakresu pozyskiwania środków. – Uczymy, jak wypełniać wnioski o dofinansowanie, jak przygotowywać studia wykonalności i jaką dokumentację skompletować. Mówimy też o sprawozdaniach finansowych i o zasadach kwalifikowania wydatków – stwierdziła Cieślak-Wilk. Instytucja prowadzi dialog z branżą TSL, między innymi poprzez organizowanie międzynarodowych konferencji. – Mamy wrażenie, że w nieznacznej mierze przyczyniły się do wszczęcia w 2020 r. rozmowy o dokumentach strategicznych dla transportu intermodalnego. W tym roku wraz z Ministerstwem Infrastruktury prowadzimy prace nad strategią. Przeprowadziliśmy szereg badań, rozmawialiśmy z przedsiębiorcami, badaczami oraz ze stroną rządową – poinformowała wiceprezes.

Przewozy będą nadal rosły

– Wykres masy przewożonych ładunków napełnia optymizmem. W pierwszym kwartale 2020 r. wzrost rok do roku wyniósł 18%. Jest to zgodne z naszymi prognozami – kontynuowała. CUPT przeprowadziło w branży ankietę potrzeb, która ma posłużyć do określania kryteriów wyboru projektów na kolejny okres programowania. – Kierując się głosem rynku, staramy się opracowywać zapisy programów operacyjnych i kierować pomoc unijną tam, gdzie jest ona niezbędna – zadeklarowała Cieślak-Wilk. Niestety, na 443 podmioty, do których wysłano pytania, odpowiedziało niecałych 80. Przedsiębiorcy zauważają braki w infrastrukturze liniowej i bocznicowej oraz przestarzały tabor, przede wszystkim jednak oczekują zmian systemowo-organizacyjnych. – Mówią o potrzebie uelastycznienia rozkładów jazdy, zmian w polityce celnej, ułatwień i odroczeń w sferze podatku VAT. Przedsiębiorcy powiedzieli, że nie trzeba im centralnego operatora – chcą mieć dowolność co do lokalizacji terminalu. Tylko kryteria wyboru projektów mogą uprzywilejować jakiś projekt lub wskazać pożądany kierunek. Na pewno jednak nie należy nakazywać centralnie budowy obiektów w konkretnych miejscach – przekonywała wiceszef CUPT.

Prognozy kolejowych przewozów intermodalnych przygotowała na zlecenie CUPT prof. Jana Pieriegud z warszawskiej SGH. – Mimo spowolnienia gospodarczego możemy patrzeć w przyszłość dość optymistycznie. Możemy liczyć na zwiększenie przewozów 2,1 mln TEU w 2019 r. do 3,2 mln w 2030 r. – poinformowała prelegentka. – W tym kontekście zaczęliśmy się zastanawiać, czy budowa nowych terminali w Polsce jest konieczna. Zakładamy, że wypełnienie terminala w 60-70% determinuje konieczność jego rozbudowy. Obecna łączna pojemność polskich terminali jest wystarczająca, ewentualnie potrzeba nam dodatkowych kilkuset TEU – dodała. CUPT bierze pod uwagę sytuację na ścianie wschodniej, na której dostępność terminali jest najsłabsza. – Słyszymy o niskiej przepustowości na przejściach granicznych. Nie wiemy jednak, czy potrzeba tam kolejnego terminala, czy tylko zmian organizacyjnych – uzupełniła Cieślak-Wilk.

Co z nową perspektywą?

Przed pandemią zakładano, że we wrześniu będzie już gotowy podział środków z nowego POIiŚ na poszczególne sektory. Sytuacja epidemiczna wymusiła jednak przesunięcie terminu. – Spodziewamy się sygnału z KE i Parlamentu Europejskiego w tej sprawie w najbliższym czasie. Mamy nadzieję, że środki na intermodal nie będą niższe, niż w ostatnich latach. W ciągu 3 tygodni zbierze się komitet sterujący dla CEF i zostaną opublikowane kryteria wyboru projektów do nowej perspektywy. Mamy nadzieję, że znajdą się wśród nich projekty intermodalne – zadeklarowała wiceprezes CUPT.

Warunki dostępu do środków unijnych powinny być – jej zdaniem – podobne do obecnych. – Jedynie kryteria, nad którymi pracujemy w CUPT, będą różnicowały poszczególne projekty. Zastanawiamy się jeszcze, jak ująć w kryteriach lokalizację, za co przyznawać przedsiębiorcom dodatkowe punkty. Na pewno ważna będzie kondycja finansowa przedsiębiorców. Żeby dostać dofinansowanie, trzeba być w dobrej kondycji przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku. To warunek zero-jedynkowy – podkreśliła przedstawicielka Centrum.

Podziel się z innymi:


facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz też

 

ŚLEDŹ NAS NA:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.

współpraca

 Rynek Kolejowy Rynek Lotniczy Transport Publiczny ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | BM5