Partnerzy serwisu:

 

Drogi | Pozostałe - Polska

„Ptak” nie uchroni ptaka przed zderzeniem z przezroczystym ekranem

| Agnieszka Serbeńska źródło: RynekInfrastruktury.pl 09.04.2016

PARTNER DZIAŁU


 

„Ptak” nie uchroni ptaka przed zderzeniem z przezroczystym ekranem
fot. GDDKiA

Więcej z regionu:

Polska

Podziel się ze znajomymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogo
emailLogowykopLogogooglePlusLogo

 

Przezroczyste elementy osłon przeciwhałasowych są niebezpieczne dla ptaków. Przed kolizjami z niewidoczną przeszkodą miały je chronić naklejane czarne sylwetki, głównie odwzorowujące ich drapieżnych wrogów. Powszechnie uznano to za skuteczny sposób ostrzegający i zawracający ptaki przed przeszkodą. Niestety, za ten błąd ochrony zapłaciło wiele skrzydlatych istot.
Szklana przeszkoda na linii lotu

Według amerykańskich danych wskutek kolizji z obiektami przezroczystymi, a zatem m.in. z ekranami czy przeszklonymi ścianami budynków, rocznie ginie od 100 mln do 1 mld ptaków. Przyjmuje się, że zderzenia ptaków z przezroczystymi obiektami są drugim co do wielkości, zaraz po niszczeniu siedlisk, czynnikiem ich śmiertelności na świecie. Okazuje się, że nawet takiej siły niszczenia nie mają farmy wiatrowe, którym przypisuje się tak chętnie przyrodnicze straty. – Ich oddziaływanie w porównaniu do przezroczystych powierzchni można uznać za marginalne – ocenia Adam Zbyryt z Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (PTOP).

Przejrzystość powierzchni powoduje, że ptak nie dostrzega przeszkody. Poza tym w takiej powierzchni odbijają się okoliczne drzewa, co ptaki odbierają za realne obrazy i kierują się w tę stronę. Ponadto w ciągu dnia, szczególnie w okresach godowych, ptaki latają na wysokościach, jakich sięgają zabezpieczenia hałasowe dróg. Sylwetki drapieżnych ptaków naklejane na ich powierzchnie z założenia miały więc uchronić ptaki przed katastrofą. Tymczasem są omijane jako inne ptaki, co kończy się zderzeniem.

W zasadzie każdy gatunek jest potencjalnie zagrożony kolizją z przezroczystym obiektem, a szczególnie te ptaki, które żyją blisko człowieka, a więc małe i średnie, jak wróble, mazurki, sikory, kwiczoły, grubodzioby, zięby. Największa śmiertelność występuje w grupie średnich ptaków. Siła uderzenia powoduje, że giną na miejscu. Małe ptaki przeżywają uderzenie, niestety w jego wyniku umierają po pewnym czasie na skutek wylewu krwi do mózgu.

Nieskuteczne odstraszanie

Na ekranach dźwiękochłonnych sylwetki drapieżnych ptaków zaczęły się licznie pojawiać po 2004 roku, a więc od momentu kiedy ruszyły intensywne inwestycje drogowe. – Opracowania i dostępne w internecie publikacje, prezentujące doświadczenia z badań, głównie austriackich, szwajcarskich i amerykańskich, świadczyły, że te sylwetki są kompletnie nieskuteczne – mówi Adam Zbyryt. I wiadome to było już od lat dziewięćdziesiątych minionego stulecia. – Wprowadzanie tych sylwetek było więc dla mnie zaskakujące i kompletnie niezrozumiałe, kiedy głębiej sięgnąłem do zagranicznej literatury i zacząłem się więcej o tym dowiadywać – zaznacza przedstawiciel PTOP.

Najskuteczniejszą metodę ochrony ptaków przed kolizją z przezroczystą powierzchnią wypracowali austriaccy ornitolodzy. Badania prowadzili w specjalnym tunelu, w którym zamontowano szklane ściany – jedną czystą, drugą – z naniesionymi testowanymi wzorami znaczącymi przeszkodę. Do takiego tunelu wpuszczono ponad tysiąc ptaków różnych gatunków. Odbywało się to w trakcie zwykłej procedury odławiania ptaków do obrączkowania. Tak więc dodatkowo wykorzystano je do eksperymentu.

W tunelu sprawdzano zachowania ptaków w przypadku zastosowania danego, sprawdzanego wzoru służącego zapobieganiu kolizji ze szklaną taflą oraz w odniesieniu do fragmentu z czystą szybą. Oczywiście, przed przeszkodą rozpięto siatkę ornitologiczną wyłapującą ptaki zanim się zderzą.

Badania wykonywano w różnych warunkach pogodowych i przy różnych natężeniach światła. Sprawdzano ile ptaków kieruje się w stronę czystej szyby, a ile reaguje na zabezpieczoną danym wzorem część szklanej przeszkody. – Okazało się, że jednym z najskuteczniejszych rozwiązań jest wzór wykorzystujący czarne poziome paski o szerokości 2 mm w rozstawie co 28 mm, nadrukowane na matowej folii – podkreśla A. Zbyryt.

Polski sprawdzian

PTOP sprawdzając skuteczność tego rozwiązania dokonało modyfikacji na 200-metrowym odcinku ekranów przy ul. Św. Ojca Pio w Białymstoku, przylegającej do Lasu Zwierzynieckiego, będącego rezerwatem przyrody. Obserwacje prowadzone tam w okresach lęgowych od 2010 roku, potwierdzały, że każdego roku ginęły setki ptaków wskutek uderzenia w przezroczystą przeszkodę mimo jej oznaczenia czarnymi sylwetkami.

Po wykonanym dodatkowo całorocznego monitoringu na fragmencie ekranów naklejono folię z paskami o szerokościach i rozstawach wskazanych przez austriackich badaczy. Obserwacje przeprowadzono między 2013 a 2014 rokiem. – Po wprowadzonej zmianie okazało się, że zginęły tylko cztery osobniki. W kolejnym roku monitoringu nie odnotowaliśmy już żadnego zabitego ptaka. Natomiast na odcinku ekranu, który nie został zabezpieczony folią z pasiastym wzorem, liczba zabitych osobników pozostała niezmienna. Zyskaliśmy dowód, że faktycznie ta metoda działa – podkreśla Adam Zbyryt.

Przyrodnik z PTOP równocześnie zaznacza, że ta metoda jest tania. Można wykorzystać folię bądź bezpośrednio w produkcji przezroczystych elementów ekranów wtopić cienkie akrylowe nitki. Ponadto to rozwiązanie jest społecznie akceptowalne. – Pokrycie powierzchni ekranu jest minimalne, niecałe 7 procent, i w stosunku do innych, również stosowanych wzorów wykorzystujących układy różnej szerokości pasów bądź kół, nie rzuca się w oczy, co ma znaczenie dla kierowców. Dla kierujących ten wzór jest wręcz niedostrzegalny – podkreśla A. Zbyryt.

Białostocki przykład wskazuje, że łatwo i tanio można zmodyfikować funkcjonujące ekrany z sylwetkami. Ponadto zastosowane tam rozwiązanie jest trwałe. Naklejona folia z kompozycją pasków nie niszczeje pod wpływem zmiennych warunków atmosferycznych.

Poradnik zmienia dotychczasową praktykę

Błędne przekonanie o skuteczności naklejanych na ekrany sylwetek i skala ich wykorzystania stały się podstawą do podjęcia przez PTOP inicjatywy opracowania polskiego poradnika, przybliżającego praktykom i specjalistom właściwe formy zapobiegania kolizjom ptaków z przezroczystymi przeszkodami. – Poradnik ukazał się w 2012 roku. Do tego czasu powstało wiele infrastruktury zabezpieczonej w zły sposób. Niestety, napotykamy opór materii w podejściu zarządców dróg – mówi Adam Zbyryt.

Ale ta sytuacja stopniowo ulega poprawie. Czasami udaje się wprowadzać modyfikacje dzięki interwencji lokalnych społeczności wspieranych przez PTOP. Takich zmian dokonano przy ruchliwych ciągach np. w Krakowie czy Opolu.

– Co jakiś czas sprawdzam na stronach internetowych Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska zamieszczane decyzje środowiskowe dla inwestycji liniowych. I muszę powiedzieć, że w większości już są zapisy dotyczące obowiązku stosowania zabezpieczeń wskazanych w naszym poradniku. Takie zapisy wprowadzają na przykład RDOŚ w Opolu, Olsztynie, Białymstoku czy w Warszawie – podkreśla A. Zbyryt. – Bywa nawet, że wprost w decyzjach albo już nawet we wnioskach o wydanie decyzji są odniesienia do poradnika i to do tego konkretnego rozwiązania. Zmienia się więc podejście do ochrony ptaków w tej materii. Mam wrażenie, że teraz ekrany na większości nowych inwestycjach są już zabezpieczane w prawidłowy, skuteczny sposób – ocenia przedstawiciel PTOP.

Nowe rozwiązanie ochrony ptaków przed zderzeniami z ekranami zastosowano na przykład na obwodnicy Opola, na trasie między Mrągowem a Olsztynem, a także w Zakopanem. Do upowszechnienia „Poradnika ochrony ptaków przed kolizjami z przezroczystymi ekranami akustycznymi oraz oknami budynków” przyczyniło się też opublikowanie informacji o tym opracowaniu na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Podziel się z innymi:


facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz też

 

ŚLEDŹ NAS NA:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.

współpraca

 Rynek Kolejowy Rynek Lotniczy Transport Publiczny IAB Polska ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMS