Puste drogi na Podlasiu. Przyszłe inwestycje nie mają sensu?

Poznaliśmy wyniki Generalnego Pomiaru Ruchu 2025. Wyniki z województwa podlaskiego wskazują w głównej mierze na spadki w porównaniu z poprzednim raportem. Czy może mieć to wpływ na przyszłe inwestycje w regionie?

Mniej ruchu na podlaskich drogach

Jak pokazały wyniki opublikowanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad GPR2025, ruch na większości dróg krajowych w województwie podlaskim zmalał w stosunku do 2021 roku. Tylko na jednej trasie ze wszystkich zaobserwowano nieznaczny wzrost, a nic nie wskazuje, by sytuacja w najbliższym czasie mogła ulec zmiane.

W najnowszym badaniu po raz pierwszy uwzględniono drogę ekspresową S61 Ostrów Mazowiecka – Łomża – Ełk – Suwałki – Budzisko. Dane pokazują, że jej powstanie miało duży wpływ na rozkład ruchu na całym Podlasiu, a zwłaszcza na S8, którą od Ostrowi Mazowieckiej do Białegostoku jeździło średnio14 tys. pojazdów dziennie, podczas gdy GPR2021 wykazał ruch na poziomie 20 tys. pojazdów, co oznacza spadek o około 30 procent.

Jeszcze większe spadki widać na odcinku Białystok – Augustów, gdzie ruch na tym odcinku S8 spadł o około 40 procent z 10-14 tys. do 6-8 tys. na dobę, ale również na odcinku S61 Augustów – Raczki, gdzie natomiast spadek wyniósł aż 60 procent z 10 do 4 tys. pojazdów dziennie.

To tylko wierzchołek góry lodowej. Na innych drogach sytuacja wcale nie jest bardziej optymistyczna. Podobnie jest też chociażby na DK19 na południe od Białegostoku, która niebawem ma stać się S19 i częścią Via Carpatia. O ocenę tych wyników poprosiliśmy przedstawicieli Fundacji dla Biebrzy, którzy od dawna wyrażają swój sprzeciw dla planowanych przez GDDKiA i Ministerstwo Infrastruktury inwestycji w regionie, powątpiewając w ich zasadność.

Nowe drogi nie mają sensu?

Na nasze zapytania odpowiedział prezes Fundacji – Robert Chwiałkowski. Jak zaznaczył na wstępie, wyniki GPR2025 w pewnym stopniu są dla Fundacji zaskoczeniem.

– Spodziewaliśmy się zmniejszenia ruchu przygranicznego oraz spadku ruchu na DK8 Białystok - Augustów i S8 od Ostrowi Mazowieckiej do Białegostoku. Powstanie takiej trasy jak S61 musiało w znacznym stopniu wpłynąć na odciążenie ciągu ósemki. Jednak nie spodziewaliśmy się, że na S61 ruch będzie większy niż do Białegostoku. Spodziewaliśmy się znacznie mniejszego ruchu na Via Baltica. Ogólnie jeśli chodzi o całą Polskę, to jest taka tendencja, że ruch na autostradach i drogach klasy ekspresowej wciąż mocno rośnie, a na drogach krajowych niższych klas już nie tak bardzo, a nawet spada. Naszym zdaniem jest to pierwszy przejaw tego, że w ogóle natężenie ruchu na naszych drogach wkrótce przestanie rosnąć. Na autostradach i eskpresówkach to ruch wzbudzony, ale i on ma swój kres. Spodziewamy się, że GPR 2025 jest ostatni ze wzrostem ruchu. GPR 2030 wykaże już niewielki wzrost, a może i nawet spadki nateżenia. Wzrost ruchu może dotyczyć głównie dużych aglomeracji, ale to będzie związane z negatywnym zjawiskiem jakim jest eksurbanizacja, czyli niekontrolowane rozrastanie się miast – ocenił na wstępie.

Dalej podkreślił, że wyniki GPR – tak jak w przeszłości – nie uzasadniają planowanych w regionie inwestycji drogowych.

– Nie stać nas na budowę dróg ekspresowych dla tak nikłego ruchu. Przy czym w GDDKiA istniał dogmat nieustannego wzrostu ruchu w czasie. Obecnie coraz więcej ekspertów mówi o tym, że zbliżamy się do kresu wzrostu natężenia ruchu. Po prostu jest nas coraz mniej i jesteśmy coraz starsi. Co za tym idzie, droga po której jeździ obecnie 6-8 tys. pojazdów na dobę nigdy nie osiągnie takiego natężenia przy którym inwestycja w drogę ekspresową 2 x 2 stanie się opłacalna – wskazał.

Chwiałkowski zaznaczył ponadto, że należy pamiętać, że koszty związane z inwestycją nie dotyczą tylko budowy drogi, ale później również jej utrzymania, co wiąże się z ogromnymi kosztami każdego roku. Na przykładzie obwodnicy Augustowa wskazał natomiast, że GDDKiA wcale nie musiałaby się w pełni wycofywać z inwestycji, ale mogłaby zmniejszyć jej klasę.

– Jeśli chodzi o obwodnicę Augustowa, to inwestycja ta mogłaby dojść do skutku, gdyby GDDKiA Białystok zmniejszyła jej klasę do G (głównej) lub nawet Z (zbiorczej) i nie przewidywała fajerwerków w stylu węzła drogowego dla 3 tys. pojazdów na dobę. Zmniejszenie klasy drogi to mniejsze koszty, mniej zajętego terenu, mniejsza wycinka w Puszczy Augustowskiej. A dla takiego natężenia jakie jest tam prognozowane, klasa Z byłaby odpowiednia – przekonywał prezes Fundacji dla Biebrzy.

Wynik wpłynie na plany?

W związku z taką sytuacją i wykazanym spadkiem ruchu na drogach w regionie, rodzi się pytanie, czy być może inwestor nie wycofa się ze swoich planów inwestycyjnych na Podlasiu. Robert Chwiałkowski zdaje się nie mieć wątpliwości.

– Budowa dróg to polityka. GDDKiA zrobi to, co nakaże jej Minister Infrastruktury. Jeśli będzie parcie polityczne na jakieś odcinki drogowe, to zostaną one wyciagnięte z szaf i odgrzane – wskazał, przypominając, że obecne zaniechanie inwestycji drogowych przez Biebrzański Park Narodowy to w zasadzie decyzja Unii Europejskiej, która zagroziła w 2024 roku całkowitym wstrzymaniem funduszy, gdyby one weszły do realizacji.

Prezes fundacji uważa jednak, że jeśli rządzący politycy „będą gotowi iść na zwarcie z UE”, to wszystko powróci, a części społeczeństwa kolejna kłótnia z europejską stroną może się nawet podobać.

– Obecny rząd nie wykreślił S16 Ełk - Knyszyn z listy dróg ekspresowych, ani nie zmienił planu budowy dróg krajowych do 2030 roku. Jest on takim samym, jakim był za poprzedniego rządu. Spodziewamy się więc, że kiedyś te inwestycje wrócą, nawet wbrew logice i analizie ekonomicznej. Ale też jesteśmy na to gotowi – dodał.

Na koniec zaznaczył jeszcze, iż działania Komisji Europejskiej wobec planowanych dróg przez Biebrzę były związane z zawiadomieniem od Fundacji dla Biebrzy.

– Głównie chodziło o to, że poprzedni rząd wpisał do planu budowy dróg krajowych i autostrad do 2030 roku trasę S8 na odcinku Białystok - Augustów - Raczki bez wykonania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, jaka jest obowiązkowa dla tego typu programów strategicznych. Niestety planowanie na zasadzie "a jezioro damy tu" wciąż pokutuje wśród naszych polityków. Oczywiście Fundacja Dla Biebrzy w sprawie inwestycji drogowych na Podlasiu nie działa na zasadzie, że coś nam się tylko wydaje. W 2022 roku zamówiliśmy niezależną analizę dla północno-wschodniej Polski, która przebadała aż 8 możliwych wariantów prowadzenia dróg ekspresowych na Mazurach i Podlasiu (ciąg tzw. Via Carpatia i S16) wraz z prognozami ruchu na lata 2040 i 2050. Właśnie z tej analizy wyszło, że nie będzie wystarczającego natężenia ruchu, by myśleć nad drogami ekspresowymi w tym rejonie Polski – zakończył.