Euro 2012 to drogowa klapa, ale z potencjałem

Główne inwestycje drogowe związane z Euro 2012 to autostrady. Krytyczne trasy miały połączyć Gdańsk, Warszawę i Poznań. Jest jeszcze autostrada A4, która miała połączyć Polskę z Ukrainą. To jednak nie wszystko. Ważna z punktu widzenia mistrzostw była też południowa obwodnica Gdańska, północno-wschodnia część obwodnicy Wrocławia, będąca częścią trasy S8. Strategiczny charakter miała również trasa ekspresowa S5, która mogła połączyć Gdańsk i Poznań, umożliwiając kibicom podróżującym pomiędzy tymi dwoma miastami ominięcie Warszawy.

Wszystkie te inwestycje łączy fakt, że żadna z nich nie powstanie przed mistrzostwami, a tylko jedna - autostrada A2 - ma jeszcze minimalne szanse na przejezdność.

Autostradowy kłopot

Autostrada A4, która była najważniejszą inwestycją przygotowywaną na Euro 2012, zastopowały powodzie i wykopaliska archeologiczne. Na jednym z odcinków autostrady A1 trwa z kolei konflikt pomiędzy podwykonawcami pracującymi dla PBG, domagając się zaległych wynagrodzeń. 21 maja podwykonawcy byli w tej sprawie z wizytą u ministra transportu Sławomira Nowaka. Swoje roszczenia zgłaszają również podwykonawcy, którzy pracowali na budowie A2, najpierw dla chińskiego konsorcjum COVEC, następnie dla spółki Dolnośląskie Surowce Skalne.

Pierwsza z wymienionych firm zeszła z placu budowy w atmosferze skandalu oskarżając się wzajemnie z GDDKiA o niedotrzymanie umowy. DSS z kolei upadł po tym, jak okazało się, że brak doświadczenia w budowie dróg jest jednak pewną przeszkodą przy realizacji inwestycji autostradowych. Obecnie autostradę A2 buduje czeska spółka Bogl a Krysl. Nowy wykonawca opiera się głównie na swoich własnych pracownikach. Dopiero wejście na plac budowy BaK (spółka wcześniej występowała jako konsorcjant DSS, odpowiedzialny za budowę mostów) sprawiło, że tempo prac na A2 przyspieszyło.

Drogi ekspresowe, których nie ma

Wielką zagadką jest również autostrada S5. Początkowo, w najbardziej optymistycznym wariancie trasa miała połączyć Wrocław, Poznań i Gdańsk. Te pomysły szybko okazały się marzeniami. W bardziej realistycznej wersji projektu wykonawca, firma Dragados miał oddać do użytku odcinek łączący Poznań z Gnieznem oraz obwodnice Bojanowa i Rawicza. Okazało się, że również te plany były zbyt entuzjastyczne. Wykonawca nie zdążył z obwodnicami, a w styczniu okazało się, że konflikt pomiędzy Dragadosem a podwykonawcami zagraża również terminowości odcinka Poznań-Gniezno. Oficjalnie droga ma powstać, jednak jedyną gwarancją są w tym przypadku słowa ministra Sławomira Nowaka. O tym jak jest naprawdę przekonamy się szybko, bo Euro zaczyna się za kilkanaście dni.

Obwodnica Gdańska, czyli fragment ekspresówki S7, jest na ukończeniu i wszystko wskazuje na to, że kierowcy skorzystają w przypadku tej inwestycji z ustawy o przejezdności. Gorzej sytuacja wygląda na drodze S8, a ściślej na jej krótkim odcinku będącym częścią obwodnicy Wrocławia. Okazuje się, że termin realizacji inwestycji został przesunięty o kilka miesięcy. Oznacza to, że jedyna trasa prowadząca z Wrocławia bezpośrednio do Warszawy ma wielkie szanse zakorkować się na cały czas trwania mistrzostw, które nawet przy realistycznych szacunkach może odwiedzić ponad pół miliona kibiców (optymistyczne prognozy mówią o 800 tysiącach).

Są powody do optymizmu. Wbrew pozorom

Już nawet wstępny rzut oka na mapy GDDKiA pokazuje, że polskie drogi nie są przygotowane na Euro. Jednak sytuacja wcale nie jest tragiczna. Niezależni eksperci i Generalna Dyrekcja są ze sobą zgodni w jednej kwestii, nie budujemy dróg na mistrzostwa w piłce nożnej, a ocena sytuacji drogowej musi brać pod uwagę perspektywę wieloletniego użytkowania.

Obecny projekt rozbudowy dróg jest realizowany w sześcioletniej perspektywie i obejmuje lata 2007-2013. Całkowita wartość inwestycji realizowanych w jego ramach przekracza 120 miliardów złotych. Dzięki tym inwestycjom Polska posiada obecnie ponad tysiąc kilometrów autostrad i prawie 800 kilometrów dróg ekspresowych. Z tego powodu ocena Euro z transportowego punktu widzenia musi być dwuznaczna. Jeśli oceniamy stan przygotowania do przyjęcia kibiców, to jest to klapa. W dłuższej perspektywie może się okazać, że Euro realnie przyspieszyło rozbudowę sieci drogowej.