GDDKiA wydała pięć mld zł na waloryzację

Choć waloryzacja została wprowadzona do kontraktów drogowych w 2013 r. początkowo jej wartość była symboliczna – ograniczona do 1 proc. wartości kontraktu. Między połową 2017 a końcem 2018 r. waloryzacja nie miała limitu i była oparta o wskaźniki cen obiektów drogowych oraz takie same wskaźniki dla obiektów mostowych. Tzw. koszty waloryzacyjny funkcjonuje od 2019 r., początkowo z limitem 5 proc. W 2022 r. limit został podniesiony do 10 proc. W tym samym roku zaczęło się też podpisywanie aneksów waloryzacyjnych do umów, które miały limity niższe niż 10 proc.

W pierwszym roku GDDKiA podpisała aneksy dla 117 inwestycji realizowanych przez 26 wykonawców.  Pod koniec 2023 r. limit waloryzacji został podniesiony do 15 proc.

Jak podliczyła GDDKiA, od grudnia 2023 r. podpisanych zostało 98 aneksów waloryzacyjnych +/-15 procent z 23 wykonawcami. Jednocześnie zawarto 78 aneksów do umów na projektowanie oraz 72 do umów z firmami sprawującymi nadzór nad inwestycjami drogowymi.

W 2021 r. rozpoczął się także proces podwyższania limitu waloryzacyjnego bądź wprowadzenia klauzuli waloryzacyjnej do zawartych wcześniej umów na bieżące utrzymanie dróg oraz na mniejsze zadania inwestycyjne. GDDKiA informuje, że ta waloryzacja jest w końcowej fazie. Do tej pory inwestor otrzymał 435 wniosków o waloryzację wynagrodzenia, w wyniku których podpisanych zostało 361 aneksów waloryzacyjnych.

Obecnie trwają prace nad kolejną turą waloryzacji. Według zapowiedzi, umowy mają być waloryzowane o kolejne 5 proc. w stosunku do obecnych limitów. Aneksami będą objęte umowy, w których oferty były składane przed rosyjską napaścią na Ukrainę – chodzi zarówno o kontrakty z wykonawcami robót budowlanych, jak i firmy projektowe i nadzorowe. Pierwsze aneksy maja być podpisywane w wakacje.

Niezależnie od wysokości limitów, branża wielokrotnie podnosiła potrzebę modyfikacji zasad indeksowania umów – chodzi o podział ryzyka pół na pół między wykonawcę i inwestora. Według branży budowlanej, to publiczny inwestor powinien brać na siebie jeśli nie całe, to większość ryzyka, którego nie można było przewidzieć. Z drugiej strony GDDKiA apeluje o rozsądne wyceny – zwraca uwagę, że w wielu ogłaszanych przetargach ceny oferowane przez wykonawców są znacznie niższe od kosztorysów. Podaje przykład przetargu na obwodnice Milicza, gdzie spośród 10 ofert cztery były wycenione na poziomie od 58 do 69 proc. szacunków inwestora. W przypadku postępowania na budowę drogi S11 Turowo - Podgaje połowa z ośmiu ofert nie przekraczała 74 proc. kosztorysu, a w przetargu na S10 Nakło nad Notecią – Bydgoszcz Zachód na 11 ofert aż pięć zawierało się w przedziale cenowym pomiędzy 59 a 65 proc. budżetu GDDKiA.