Rząd rozważa 10-krotną podwyżkę mandatów. Czy wyższe kary odstraszą piratów drogowych?

− Nie ulega wątpliwości, że stawki mandatów nie były zmieniane od wielu lat i temat konieczności podwyżek był podnoszony od dłuższego czasu. Intencją władz jest zdyscyplinowanie kierowców. Obecnie maksymalna wysokość kary dla wielu kierowców jest zbyt niska, co jako sankcja nie przynosi zakładanego rezultatu – mówi portalowi Rynekinfrastruktury.pl Maria Dąbrowskia-Loranc, kierowniczka Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS.

Jest to komentarz dotyczący domniemania, jakoby rządzący sięgnęli po surowsze kary w takim okresie nie bez powodu. Przepisy dotyczące bezpiecznej jazdy były tematem poruszonym przez Szefa Rządu już w jego listopadowym exposé , ale od tamtej pory słuch po nich zaginął. Kwietniowe pismo zbiegło się z kryzysem gospodarczym wywołanym pandemią COVID-19.

Przepisy nie są jeszcze zatwierdzone, ale zamiar ich wprowadzenia daje do myślenia. Jak komentuje Dziennik Gazeta Prawna, „tak drastyczne podwyżki mandatów mogą sprawić, że kierowcy będą masowo odmawiać ich przyjęcia, odraczając w ten sposób moment zapłaty i licząc, że sędzia złagodzi karę. To z kolei grozi zalaniem sądów wnioskami o ukaranie za wykroczenia”. Dziennik podkreśla z drugiej strony, powołując się na anonimowego policjanta, że te surowe kary mogą nauczyć Polaków szanowania przepisów, tak ja podobno robią to za granicą.

− Obserwacje wielu osób potwierdzają, że polscy kierowcy za granicą są bardziej zdyscyplinowani i jeżdżą zgodnie z przepisami – potwierdza Maria Dąbrowskia-Loranc.

Jak dodaje Maria Dąbrowskia-Loranc, mandaty karne i ich wysokość stanowią jedno z szeregu działań, które podejmuje się dla zdyscyplinowania kierowców. Niewątpliwie warunkiem koniecznym skuteczności tych działań jest jednoczesne zapewnienie odpowiedniego systemu nakładania i egzekwowania kar. Chodzi tutaj o nieuchronność kary.

− Dla poprawy bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu czekamy równocześnie na wejście w życie zapowiadanych zmian legislacyjnych dotyczących pierwszeństwa pieszych na przejściach dla pieszych, ograniczenia prędkości do 50 km/h w terenie zabudowanym przez całą dobę oraz odbierania prawa jazdy za przekroczenie V o więcej niż 50 km/h również poza terenem zabudowanym – mówi kierowniczka Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS.

Zapytana o stopień wystarczalności edukowania polskich kierowców w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, ekspertka dodaje:

− Nigdy zbyt wiele działań edukacyjnych. Konieczna jest jednak stała ewaluacja prowadzonych działań edukacyjnych, aby zapewnić ich skuteczność.

Przy okazji dyskusji na temat wprowadzenia podwyżek, pojawia się pytanie o skutki, jakie może mieć wydłużenie okresu ważności punktów karnych i zwiększenie ich limitu. Jak chciałby tego premier, nastąpić ma wydłużenie okresu ważności punktów karnych przynajmniej o rok, przy jednoczesnym zwiększeniu ich limitu (dziś wynosi 24 pkt). Zalecana jest także likwidacja kursów, dzięki którym można zredukować ich liczbę, „ze względu na brak pozytywnych doświadczeń w tym zakresie”.

− Problem systemu punktów karnych jest przedmiotem analiz w wielu krajach. W 2013 roku na zamówienie KE powstał raport dotyczący porównania istniejących systemów punktów karnych dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w krajach Unii Europejskiej. Systemy punktów karnych obowiązują w 22 z 27 krajów członkowskich. Analiza różnych systemów, ich wad i zalet oraz tendencji w Unii Europejskiej mogłaby pozwolić na określenie kierunków zmian systemu punktów karnych w Polsce – komentuje tę propozycję Maria Dąbrowskia-Loranc.

Wiele wskazuje jednak na to, że konkretnych zmian legislacyjnych nie ma nawet na horyzoncie. Potwierdziałby to wpis Piotra Mullera na Twitterze, w którym rzecznik prasowy rządu oświadczył: „Nie ma rządowego projektu zmian wysokości mandatów. Po tragicznych wypadkach wiele organizacji społecznych zabiega o zmiany zwiększające bezpieczeństwo na drogach. Pojawia się wiele różnych propozycji. Są one przedmiotem analiz. Żadne decyzje nie zapadły”.