W ostatnich tygodniach w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje sugerujące, że realizacja dróg ekspresowych S12 i S74 w województwie łódzkim została zablokowana. Jak zapewnia Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, w rzeczywistości proces przygotowania tych inwestycji jest kontynuowany.
28 sierpnia br. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) wydał ostateczną decyzję środowiskową dla 70 km dróg ekspresowych S12 i S74. Na odcinkach objętych decyzją trwają już kolejne prace przygotowawcze. Problematyczne okazały się natomiast dwa krótkie odcinki dróg, które zostały wyłączone z decyzji i zostanie przeprowadzona wobec nich odrębna procedura środowiskowa. Jak tłumaczy GDDKiA, przyczyną wyłączenia było zapewnienie ciągłości głównych korytarzy migracji zwierząt, a nie zamknięte składowisko odpadów.
Skomplikowany proces
Prace nad przygotowaniem tej inwestycji trwają od 2010 r. Ten długi proces obejmował liczne analizy, konsultacje i uzgodnienia, których wynikiem było wyznaczenie optymalnego przebiegu trasy. Pierwsza decyzja środowiskowa została wydana w lutym 2016 r. Po złożeniu odwołań, ze względów na ujawnione błędy w wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) decyzji, niespełna pół roku później GDOŚ w całości ją uchylił i cofnął do ponownego rozpatrzenia. Po wydaniu kolejnej decyzji środowiskowej w 2019 r. również zostały wniesione odwołania. Było to początkiem wieloletniego postępowania przed GDOŚ. W jego toku zostaliśmy wezwani do kompleksowego uzupełnienia dokumentacji, czego efektem była aktualizacja Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego (STEŚ). Jednym z najważniejszych elementów uzupełnianej dokumentacji było zapewnienie ciągłości głównych korytarzy migracji zwierząt.
Prawdziwe przyczyny
Głównym powodem wyłączenia z decyzji środowiskowej krótszych odcinków S12 i S74 w rejonie węzła Kozenin była konieczność jego przesunięcia w terenie. Analizy przeprowadzone na wezwanie GDOŚ wykazały, że w rejonie Kozenina znajduje się szczególnie wrażliwy fragment korytarza migracyjnego zwierząt, określany jako „wąskie gardło”, który jest dodatkowo ograniczony istniejącą zabudową. Aby spełnić wymagania środowiskowe, musieliśmy zaktualizować dokumentację i zmienić lokalizację planowanego węzła Kozenin.
Ponadto w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania węzła na zlokalizowane nieopodal przejście dla dużych zwierząt, zaprojektowaliśmy szereg dodatkowych rozwiązań ochronnych, w tym wały ziemne czy niskie oprawy oświetleniowe. Była to konsekwencja uwag zgłoszonych przez organ ochrony środowiska.
Jakie były możliwości
W związku z uwagami zgłoszonymi przez GDOŚ mieliśmy tylko dwa rozwiązania, tj.:
- procedowanie bez zmian pełnego zakresu wniosku o wydanie decyzji środowiskowej (obejmującego 86 km dróg ekspresowych S12 i S74) i cofnięcie się do pierwszej instancji (RDOŚ),
- wyłączenie z wniosku dwóch fragmentów S12 i S74 o łącznej długości niemal 16 km. Był to najkrótszy możliwy odcinek spełniający oczekiwania GDOŚ i pozwalający na zachowanie ciągłości komunikacyjnej pozostałej części trasy. Jego wyłączenie pozwoliłoby na uzyskanie ostatecznej decyzji środowiskowej dla 70 km S12 i S74.
Powody decyzji
Przesunięcie węzła Kozenin było konieczne, aby spełnić wymagania GDOŚ dotyczące zachowania ciągłości głównego korytarza migracji zwierząt. W efekcie część planowanej inwestycji znalazła się na działkach, które nie były objęte postępowaniem środowiskowym zakończonym decyzją wydaną w 2019 r.
Zgodnie z przepisami na etapie postępowania odwoławczego nie można już znacząco zmieniać zakresu przedsięwzięcia poprzez obejmowanie nim nowych nieruchomości i nowych stron postępowania. Oznaczałoby to, że w postępowaniu odwoławczym pojawiłyby się nowe działki i nowe strony, które nie były objęte decyzją wydaną przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji konieczne byłoby ponowne przeprowadzenie niezbędnych procedur z udziałem wszystkich zainteresowanych stron i cofnięcie wniosku do pierwszej instancji. To wiązałoby się z opóźnieniem całej inwestycji o kolejne kilka lat.
Stanęliśmy więc przed wyborem: skierować 86 km trasy do ponownego rozpatrzenia przed RDOŚ, co oznaczałoby wieloletnie opóźnienie całej inwestycji, albo wyłączyć z postępowania tylko te odcinki, których dotyczyły zmiany. Wybraliśmy drugie rozwiązanie. Dzięki temu uzyskaliśmy decyzję środowiskową dla ponad 70 km dróg ekspresowych S12 i S74, a dla pozostałych niespełna 16 km prowadzimy odrębną procedurę.
Jaka była rola składowiska odpadów
W trakcie aktualizacji dokumentacji zidentyfikowaliśmy kolizję analizowanego wariantu z zamkniętym składowiskiem odpadów komunalnych w rejonie Sławna Kolonii. Przygotowaliśmy rozwiązania, które pozwoliłyby przeprowadzić drogę przez ten obszar zgodnie z obowiązującymi przepisami i wymaganiami technicznymi, w tym poprzez budowę estakady nad terenem składowiska. Było to technicznie możliwe, ale wymagałoby kosztownych rozwiązań oraz wiązałoby się z dodatkowymi obowiązkami dotyczącymi przejęcia i utrzymania terenu.
Konieczność przesunięcia węzła Kozenin i powiązanych z nim odcinków dróg stworzyła możliwość ponownego przeanalizowania rozwiązań projektowych w tym rejonie, także w sąsiedztwie zamkniętego składowiska odpadów, które jest w trakcie rekultywacji. Ominięcie go pozwala na bardziej racjonalne wykorzystanie środków publicznych. Kwestia zamkniętego składowiska odpadów nie była przyczyną wyłączenia odcinków z decyzji środowiskowej, które wynikało z konieczności wprowadzenia zmian projektowych związanych z węzłem Kozenin i zapewnieniem ciągłości korytarzy migracji zwierząt.
Budowa jest kontynuowana
Wyłączenie dwóch krótkich odcinków z decyzji środowiskowej nie oznacza rezygnacji z ich budowy. To rozwiązanie proceduralne, które pozwoliło zakończyć wieloletnie postępowanie środowiskowe dla zasadniczej części planowanej trasy i przejść do kolejnych etapów przygotowania inwestycji.
Dla ponad 70 km objętych wydaną decyzją środowiskową prowadzimy dalsze prace przygotowawcze, w tym badania geologiczne.
Równolegle kontynuujemy przygotowania dla wyłączonych z decyzji niespełna 16 km, dla których zostanie przeprowadzona odrębna procedura środowiskowa. Co ważne, wyłączenie odcinków w rejonie węzła Kozenin nie wpływa na funkcjonalność transportową pozostałej części inwestycji. O skali wyłączenia przesądziła możliwość skomunikowania odcinków objętych decyzją środowiskową z istniejącą siecią dróg, w tym DK12. Pozwoli to stopniowo przejmować ruch z obecnych dróg krajowych jeszcze przed zakończeniem procedur i realizacją wyłączonych fragmentów trasy.
S12 to inwestycja o znaczeniu ponadregionalnym
Droga ekspresowa S12 należy do najważniejszych inwestycji drogowych realizowanych obecnie w centralnej i wschodniej Polsce. W przyszłości połączy autostradę A1 z Radomiem, Lublinem oraz przejściem granicznym w Dorohusku, tworząc ważny szlak komunikacyjny o znaczeniu krajowym i międzynarodowym.
Prace nad tą trasą prowadzimy również na pozostałych odcinkach. W realizacji są fragmenty w województwie mazowieckim, między granicą województwa łódzkiego a Wieniawą. Zakończenie robót przewidujemy w 2028 r. Kolejny odcinek, od Wieniawy do Radomia, jest na etapie przetargu.
Na odcinku Radom - Puławy prowadzimy działania związane z zakończeniem procedur środowiskowych i administracyjnych. Następnie przejdziemy do kolejnych etapów inwestycji, w tym do ogłoszenia przetargu w systemie Projektuj i buduj.
W województwie lubelskim trwa realizacja następnych odcinków S12 pomiędzy Piaskami, Chełmem i Dorohuskiem. Powstają tam kolejne fragmenty nowej trasy, które docelowo zapewnią sprawne połączenie sieci dróg ekspresowych z granicą państwa.
Pokazuje to, że realizacja S12 jest konsekwentnie prowadzona na kolejnych etapach. Uzyskana decyzja środowiskowa dla ponad 70 km tras S12 i S74 w województwie łódzkim jest ważnym elementem tego procesu.
Zapisz
się do newslettera:
