fot. SkanskaJeden z projektów Skanska zrealizowanych w Rzeszowie.
– W porównaniu do tego samego okresu roku ubiegłego mamy o ok. 15 procent mniej zakontraktowanych projektów – podsumowuje pierwsze miesiące obecnego roku Piotr Subczak, dyrektor Oddziału Budownictwa Inżynieryjnego Skanska w Rzeszowie, którego obszarem działania są dwa województwa: podkarpackie i lubelskie.
Z rynku drogowego w tej chwili nie płyną niestety optymistyczne sygnały. – To chwilowe – przekonuje Piotr Subczak, nawiązując do analogicznych okresów przejściowych pomiędzy wygaszaniem mijających unijnych perspektyw budżetowych, a uruchamianiem środków z nowych okresów programowania europejskich funduszy. Tym też można tłumaczyć niedostatek przygotowanych projektów. Nie ma też wątpliwości, że czas inwestycyjnej stagnacji należy łączyć ze zmianami politycznymi i czasem krystalizowania się decyzji nowej ekipy rządzącej. Te bowiem mają wpływ na priorytety inwestycyjne i tym samym na kształtowanie budżetów pod zadania drogowe.
Sytuacji na rynku nie ułatwiają uwarunkowania prawne związane z opóźnieniami we wdrożeniu nowych przepisów zamówień publicznych, dostosowanych do unijnych wymogów. To wstrzymało ogłaszanie przetargów. – Oczywiście mamy do czynienia z czasem przejściowym. Zobaczymy jak nowe zasady zamówień zostaną usankcjonowane już szczegółowymi wytycznymi. W tych zmianach widzę szansę na to, że nie tylko cena będzie decydującym kryterium wyboru oferty. Myślę też, że upłynie sporo czasu zanim nauczymy się nowych zasad – zaznacza Piotr Subczak.
Niepokojący spadek zamówień
Rzeszowski oddział Skanska, w zależności od poszczególnych rejonów w województwach podkarpackim i lubelskim, odnotował już w tym roku od kilku do kilkunastu procent mniej zamówień w porównaniu do analogicznego okresu roku minionego. I nie odstawałoby to od normy. Sytuacja staje się jednak niepokojąca biorąc pod uwagę, że już rok 2015 był okresem drastycznego spadku zamówień w stosunku do lat wcześniejszych. Szczególnie zmniejszyła się liczba większych projektów, o wartościach powyżej 10 mln zł. Ten ubytek kontraktów sięgnął nawet poziomu 30 procent.
– W 2014 roku wartość inwestycji budowlano-montażowych (bez wliczania budownictwa ogólnego) w województwie podkarpackim wyniosła 2 mld zł, a na Lubelszczyźnie 1,2 mld zł. Razem dało to 3,2 mld zł. W 2015 roku ta wartość była już na poziomie ok. 1,8 mld zł. I w tej chwili, po pięciu miesiącach obecnego roku, mamy średnio ok. 10-15 procent mniej zamówień niż w tym samym okresie roku poprzedniego. To nie jest dobry zwiastun. Zobaczymy jak ta sytuacja zmieni się w drugiej połowie roku – mówi Piotr Subczak. Przypomina też, iż zazwyczaj jest tak, że w pierwszych miesiącach, tuż po uchwaleniu budżetów, sporo przetargów na inwestycje ogłaszają gminy i powiaty czy miasta. Potem pojawiają się inwestycje ogłaszane przez GDDKiA, a także zarządy dróg wojewódzkich oraz duże miasta, działające w oparciu o wieloletnie plany inwestycyjne.
Jak zauważa dyrektor rzeszowskiego oddziału Skanska, trend zmniejszania się liczby projektów w 2015 i 2016 jest obserwowany w całym kraju. – W takich województwach jak mazowieckie, wielkopolskie, czy śląskie, liczba ogłaszanych projektów jest na podobnym poziomie co w 2015 r. Naszą lokalizację na mapie Polski, w obszarze mniej zasobnym gospodarczo, daje się jednak odczuć. I choć w tym roku już tak mocno tego nie doświadczamy, to jednak dla naszego regionu jest to spore wyzwanie – ocenia dyrektor Piotr Subczak.
Nakręcona spirala konkurencji
Brak zleceń na rynku podbija konkurencję. Piotr Subczak przyznaje, że zdrowa konkurencja jest potrzebna, bo reguluje rynek. Niemniej w tej chwili jest ona rzeczywiście duża i przetargi stają się polem walki o utrzymanie się na rynku. Do przeciętnych, gminnych zadań o wartości nawet kilkuset tysięcy złotych, startuje powyżej 10 firm.
Ostra walka toczy się o większe inwestycje. Na przykład na obwodnicę Sokołowa Małopolskiego oferty złożyło 19 firm, w tym te których specjalnością są koleje czy torowiska tramwajowe, jak też przedsiębiorstwa z odległych regionów kraju czy też spółki o zagranicznym pochodzeniu. Startują zatem firmy, które poszukują zagospodarowania swoich mocy w innych dziedzinach budownictwa niż ich dotychczasowa, oraz firmy dla których obca jest specyfika lokalnego rynku. Nie są też wyjątkiem przedsiębiorstwa, które nie posiadają na miejscu własnego zaplecza, w tym wytwórni mas bitumicznych, czyli potencjału kluczowego w realizacji drogowych projektów.
Nasila się więc zjawisko desperackiego poszukiwania kontraktów. Zdaniem Piotra Subczaka stawia to pod znakiem zapytania jakość i terminowość wykonywanych robót. Analogii nie trzeba szukać w odległej przeszłości. Dyrektor Subczak przypomina inwestycyjny okres Euro 2012, kiedy konkurujące firmy ostatecznie nie podołały wygranym kontraktom i mieliśmy do czynienia z bankructwami czy wyrzucaniem wykonawców z budów.
Na budowach
W tej chwili Oddział Budownictwa Inżynieryjnego Skanska w Rzeszowie ma w realizacji ok. 40 projektów. Blisko 26 realizuje na Podkarpaciu i 14 na Lubelszczyźnie, a także uczestniczy w paru projektach, w których wspiera inne lokalne oddziały Skanska w ramach posiadanej specjalizacji, jaką są ekrany akustyczne, wzmocnienia osuwisk, wzmocnienia wgłębne i roboty mostowe.
– Łączna wartość portfela w rzeszowskim oddziale wynosi 210 mln zł brutto, z czego na 2016 r. przypada 160 mln zł brutto – informuje Piotr Subczak.
Obecnie projektem sztandarowym realizowanym przez rzeszowski Oddział Skanska jest inwestycja w Lublinie, polegająca na przebudowie skrzyżowania ulic: al. Solidarności, al. Sikorskiego i ul. Gen. B. Ducha wraz z budową w al. Solidarności estakady nad skrzyżowaniem z al. Sikorskiego i ul. Gen. B. Ducha oraz budową kładki dla pieszych nad al. Solidarności na wysokości ul. Ireny Kosmowskiej. Wartość tego kontraktu to blisko 66 mln zł brutto. Prace rozpoczęły się w marcu br. i potrwają do końca października 2017 r. Roboty obejmują przebudowę infrastruktury podziemnej i budowę układu drogowego wraz ze skrzyżowaniem. – Dzisiaj jest to typowe skrzyżowanie głównych arterii miasta. Docelowo powstanie węzeł, który skomunikuje rozbudowujące się osiedle i przede wszystkim upłynni ruch kierując jego część na wiadukt. Pod nim będzie rondo umożliwiające ruch w poprzecznym kierunku. To rozwiązanie na pewno poprawi i ułatwi komunikację w ruchu lokalnym i też tranzytowym w kierunku na Warszawę – tłumaczy Piotr Subczak. Skanska zrealizuje projekt wykorzystując nowoczesne technologie, takie jak BIM.
W Lublinie rzeszowski oddział Skanska realizuje również przebudowy ulic: Sławikowskiej, Robotniczej i Diamentowej. Odpowiada także za budowę Centrum Symulacji Medycznej wraz z układem drogowym na jego terenie oraz realizuje inwestycję mieszkaniową dla Wikana Sky House.
W regionie natomiast, na zlecenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Lublinie przebuduje odcinek drogi nr 747, w Biłgoraju na zlecenie gminy buduje ul. Nowakowskiego, w Piotrawinie nową kanalizację sanitarną, zaś w Puławach przebudowuje drogę Opoka – Chrząchówek. Ponadto na Lubelszczyźnie oddział realizuje kilka obiektów kubaturowych.
Na Podkarpaciu w tej chwili najważniejszym realizowanym projektem jest wzmocnienie podtorza kolejowego na linii E30, na odcinku Ropczyce – Sędziszów Małopolski. Wartość kontraktu to ok. 18,3 mln zł brutto. Na tym zadaniu wykonywane są roboty inżynieryjne polegające na wzmocnieniu wgłębnym, dostosowującym parametry podłoża do większych obciążeń nasypu i prędkości przejazdu pociągu (do 160 km/h). Polega to głównie na wykonywaniu, na całej długości realizowanego odcinka, kolumn betonowych, których łączna długość sięgnie blisko 100 km. Do tego dochodzą roboty polegające na częściowej wymianie gruntów.
Rzeszowski oddział Budownictwa Inżynieryjnego Skanska zaznaczył też swoją obecność w Krośnie. Tam niedawno firma zakończyła przebudowę ul. Słonecznej i realizuje ciąg ul. Żwirki i Wigury oraz Lelewela. W Rzeszowie oddała do użytku przebudowaną ul. Iwonicką wraz z pierwszą w mieście czerwoną ścieżką rowerową. Dla Zarządu Dróg Powiatowych w Rzeszowie wykonuje obecnie drogę Borek Stary – Błażowa – Ujazdy, a w Stalowej Woli buduje rondo turbinowe na skrzyżowaniu ulic: Solidarności, Ofiar Katynia i Mickiewicza. Prowadzi też rozbudowę drogi krajowej nr 73 Wiśniówka – Jasło w Bukowej. Skanska pracuje ponadto na odcinkach dróg powiatów jasielskiego, ropczycko-sędziszowskiego, przemyskiego i dębickiego.
Firma wpisana w region
Skanska, choć jest szwedzką strukturą korporacyjną, stawia na silne powiązania z rynkami regionalnymi oraz na miejscowych pracowników, którzy znają bardzo dobrze rynek lokalny i jego potrzeby. Organizacja rzeszowskiego oddziału opiera się na filiach zlokalizowanych w terenie. Na Podkarpaciu to Przeworsk, gdzie zatrudnionych jest 30 pracowników, Dębica z 35 osobami oraz Stalowa Wola z ponad 40 pracownikami. Z kolei województwo lubelskie obsługuje jedna filia, zlokalizowana w Lublinie, gdzie zatrudnieni są pracownicy niemal z całego woj. lubelskiego.
Rzeszowski oddział Budownictwa Inżynieryjnego Skanska posiada kilkadziesiąt własnych jednostek sprzętowych, dysponuje trzema wytwórniami mas bitumicznych. Zatrudnia łącznie 425 pracowników, w tym połowę stanowi kadra produkcyjna. Mimo trudnej sytuacji na rynku utrzymuje dotychczasowy poziom zatrudnienia i zasobów zaplecza sprzętowego, wykonując wszystkie roboty siłami własnymi (przy niewielkim, niezbędnym w zakresie określonych rodzajów prac, zaangażowaniu zewnętrznych usługodawców).
– Wymaga to oczywiście elastycznego podejścia, wdrożenia pewnych zmian dostosowujących nas do sytuacji na rynku oraz właściwego zarządzania kadrą pracowniczą – przyznaje Piotr Subczak. – Inwestycja w pracowników wywodzących się z regionalnych miejscowości, a więc z gmin, powiatów, miast, na terenie których prowadzimy działalność, stanowi istotny aspekt polityki naszej firmy. Są to bowiem ludzie, którzy pracują dla siebie. Zrealizowane przez nich projekty służą im i ich najbliższym, są też niejednokrotnie powodem ich osobistej dumy. To służy realizacji strategii firmy, stawiającej na dobre projekty, tzn. bezpieczne, wykonane z należytą starannością i dbałością o jakość – podkreśla dyrektor Subczak.
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem
zgody na:
przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w
Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów
zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w
Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji
handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu
w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z
siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa oraz ich poprawiania.