Rynek Infrastruktury
UM Gdynia jest jednym ze 133 adresatów pisma wysłanego z Centrum Unijnych Projektów Transportowych, w którym CUPT zwraca uwagę na niewłaściwe zasady przetargów organizowanych przez te instytucje. CUPT (instytucja funkcjonująca przy MIR, odpowiedzialna za wdrażanie unijnej pomocy w projektach transportowych realizowanych z ogólnokrajowych funduszy pomocowych UE) sygnalizuje w tym piśmie „potencjalną, niewłaściwą alokację ryzyk” w postępowaniach przetargowych.
"W realizowanych projektach pojawia się podejście, aby wykonawcę obciążać pełną odpowiedzialnością za wszelkiego rodzaju opóźnienia lub trudności w procesie realizacji inwestycji. (...) W wyniku takiego podejścia, podmioty zainteresowane udziałem w postępowaniach przetargowych mogą podjąć decyzję o rezygnacji z udziału w przetargach lub chcąc ograniczyć konsekwencje opóźnień będą uwzględniać w kalkulacji oferowanych cen, wliczając np. kary, jakie będą musieli ponieść za opóźnienia. (…) Prosimy aby formułując warunki umowne (...) nie obciążać wykonawców odpowiedzialnością za zdarzenia i działania, na które nie mają oni wpływu" – czytamy w piśmie, które podpisał dyrektor CUPT Paweł Szaciłło.
Nie było problemów z rozliczeniem unijnych środków
Małgorzata Pabiś-Rzeniewicz stwierdza, że Wydział Inwestycji UM Gdynia „zgadza się co do zasady z uwagami CUPT”, lecz nie dotyczy to zapisów SIWZ sporządzanych przez gdyński magistrat. – Z powodów wymienionych w piśmie CUPT, nie mieliśmy w ostatnich latach problemów z rozliczeniem środków uzyskanych na dofinansowanie inwestycji. Uczestnicy przetargów występują z wnioskami i pytaniami dotyczącymi projektu umowy w trakcie trwania procedury przetargowej – mówi Pabiś-Rzeniewicz.
Udzielane przez UM odpowiedzi najczęściej dotyczą dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy tego, że zamawiający potwierdza, że oświadczenie co do braku zastrzeżeń i uwag do dokumentacji projektowej dotyczy okoliczności, w których wykonawca przy zachowaniu staranności mógł ujawnić występujące wady dokumentacji projektowej. Intencją zamawiającego nie jest, jak zauważa Małgorzata Pabiś-Rzeniewicz, przenoszenie na wykonawcę odpowiedzialności z tytułu wszelkich wad dokumentacji, w tym wad ukrytych.
Kolejna mówi o tym, że zamawiający będzie podejmował decyzje o ewentualnym udzieleniu zamówień z wolnej ręki na roboty, których wykonanie okazało się konieczne w celu realizacji przedmiotu zamówienia wskutek zaistnienia okoliczności niemożliwych wcześniej do przewidzenia, wykraczające poza przedmiot zamówienia określony w SIWZ, zgodnie z Ustawą Prawo zamówień publicznych, co świadczy o tym, że wykonawca zobowiązany jest do realizacji przedmiotu zamówienia zgodnie z zakresem opisanym w SIWZ i zamawiający nie przewiduje przerzucać w tym zakresie ryzyka na wykonawcę.
– Zastrzeżeń w zakresie wymienionym w piśmie CUPT, w trakcie kontroli nie zgłaszały ani Urząd Zamówień Publicznych, ani Krajowa Izba Odwoławcza, ani też sam CUPT czy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W związku z tym, nie przewidujemy w tym zakresie zmian zapisów SIWZ czy projektów umów – zwraca uwagę Małgorzata Pabiś-Rzeniewicz.
Kiedy można zmienić zapisy umów
Nasza rozmówczyni dodaje, ze UM Gdynia dopuszcza zarówno w SIWZ, jak i w projekcie umowy, możliwość zmiany zapisów w pewnym zakresie. Może to być między innymi zmiana terminu zakończenia realizacji robót i zgłoszenia gotowości do odbioru na uzasadniony wniosek wykonawcy, pod warunkiem, że zmiana ta wynika z okoliczności, których wykonawca nie mógł przewidzieć na etapie składania oferty i nie jest przez niego zawiniona.
Kolejna zmiana dotyczy technologii wykonania robót, a co za tym idzie wynagrodzenia wykonawcy, na wniosek wykonawcy lub zamawiającego i pod warunkiem wystąpienia obiektywnych okoliczności, których zamawiający nie przewidział na etapie przygotowania postępowania, a które powodują, że wykonanie przedmiotu zamówienia bez zmiany technologii robót powodowałoby dla zamawiającego niekorzystne skutki z uwagi na zamierzony cel realizacji przedmiotu zamówienia i związane z tym racjonalne wydatkowanie środków publicznych
Ostatnia opcja dotyczy wprowadzenia zmian w stosunku do dokumentacji projektowej dostarczonej przez zamawiającego w zakresie wykonania robót zamiennych, niewykraczających poza zakres przedmiotu zamówienia, na uzasadniony wniosek wykonawcy, zamawiającego lub projektanta, przy możliwej modyfikacji wynagrodzenia wykonawcy, w sytuacji konieczności zwiększenia bezpieczeństwa realizacji robót budowlanych, usprawnienia procesu budowy bądź usunięcia wad ukrytych dokumentacji projektowej i uzyskania założonego efektu użytkowego.