Ustawa zmieni zarządzanie drogami w mniejszych miastach

Taki przepis znalazł się w firmowanym przez prezydenta RP projekcie ustawy „O współdziałaniu w samorządzie terytorialnym nas rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego oraz o zmianie niektórych ustaw”, który jesienią ub. roku wpłynął do Sejmu, a obecnie jest przedmiotem prac w komisjach. Jedną z tych zmienianych ustaw jest ustawa o drogach publicznych, w której nowe brzmienie ma otrzymać art. 19 ust. 5.

Zgodnie z propozycją autorów ustawy, drogi leżące w granicach miasta nie posiadającego praw powiatu mogą zostać przekazane w zarząd miasta na wniosek burmistrza (prezydenta miasta), w drodze porozumienia. Jednakże w przypadku odmowy zawarcia porozumienia przez dotychczasowego zarządcę drogi, spór może zostać skierowany do mediacji, a jeśli nie przyniesie to efektu – do arbitrażu.

Dopuszcza się również przejęcie przez burmistrza (prezydenta miasta) zarządzania tymi drogami bez zgody dotychczasowych zarządców – jednakże taka zmiana następowałaby na ryzyko i koszt przejmującego miasta, tzn. przejmując zarządzanie całą siecią dróg nie byłoby ono uprawnione do żądania od dotychczasowych zarządów jakichkolwiek środków na przejęte przez siebie drogi.

Zgodnie z projektem, zarządcą drogi może być także zespół współpracy terytorialnej. To zupełnie nowa instytucja, którą wprowadza ta ustawa. Zespół współpracy terytorialnej mogą tworzyć, na zasadzie dobrowolności gminy miejskie i wiejskie, tworzące „ciągły przestrzenny układ osadniczy”. Do zespołu może wejść także powiat. Zespół ma posiadać osobowość prawną i wykonywać zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Przepis dotyczący dróg jest mało widoczny w bardzo obszernej ustawie, która przede wszystkim wprowadza daleko idące zmiany w podstawowych dla funkcjonowania samorządu terytorialnego aktach prawnych. M.in. zgodnie z tą propozycją, zlikwidowane były zarządy powiatów, pozostałby starosta jako jednoosobowy organ wykonawczy i zarządzający. Nadal byłby on jednak wybierany przez radę powiatu, a nie w wyborach powszechnych jak wójt czy burmistrz.

W województwach tworzone byłyby konwenty delegatów samorządu lokalnego, z którymi musiałyby być konsultowane strategiczne dla regionu kwestie jak regionalne programy operacyjne, budżet itp. Największe publiczne zainteresowanie budzi jednak propozycja podniesienia wymaganego progu frekwencji w referendum odwołującym organy gminy – by było ważne musiałoby wziąć w nim udział tyle samo osób ile w wyborach (obecnie 60 procent).

Wśród innych zawartych w projekcie propozycji jest przyznanie pracodawcy radnego prawa do zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały rady o niewyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, wprowadzenie jako zasady głosowania imiennego w organach stanowiących (i publikowania informacji jak głosowali radni w BIP, co ma sprzyjać przejrzystości funkcjonowania samorządu i zwiększać poczucie odpowiedzialności radnych za podejmowane decyzje. Inaczej ma wyglądać także coroczne udzielanie absolutorium organom wykonawczym. Ma być ono dwuczęściowe: za formalno-prawną kontrolę wykonania budżetu przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego i wynikające stąd udzielenie bądź nieudzielenie absolutorium odpowiedzialne stałyby się regionalne izby obrachunkowe. Dana rada dokonywałby natomiast oceny wykonania zadań i z tego tytułu udzielała organowi wykonawczemu skwitowania.