Gdynia wciąż nie jest w stanie kupić dziesięciu GAZELi

PKM Gdynia zażyczyło sobie dziesięciu autobusów określanych jako „zasilane CNG”, choć jednocześnie z zaznaczeniem, że to pojazdy hybrydowe, wspomagane silnikiem elektrycznym. W warunkach przetargu zaznaczono, że muszą być fabrycznie nowe, czyli wyprodukowane… w 2017 r. Przy jedenastomiesięcznym terminie realizacji zamówienia, rejestracja pojazdów w przyszłym roku była jednak możliwa. Problematyczne okazały się jednak inne wymogi. Autobusy musiały być produkcji seryjnej, dostawca powinien wykazać się doświadczeniem w postaci dostawy w ciągu trzech lat 5 autobusów na CNG oraz 5 hybryd, w wymogu przetargowym było też przeprowadzenie dla oferowanych pojazdów testu SORT 2. Już w poprzednich przetargach te wymogi były problemem.

Pieniądze z węgla

Dlaczego? Bo Gdynia, choć chciałaby pozyskać pojazdy sprawdzone i przetestowane na wszelkie możliwe sposoby, kupuje pojazdy, które na dobrą sprawę są prototypami. Hybrydy gazowo–elektryczne to bardzo rzadko stosowany napęd. Spotkać je można w ofercie niektórych hiszpańskich producentów. W Polsce takie autobusy zdecydował się zbudować tylko Solbus. Innych kupić nie może, bo właśnie na takie konkretnie pojazdy przeznaczone są pieniądze ze wspomnianego programu GAZELA.

To fundusz, który powstał ze sprzedaży praw do emisji CO2. W Europie funkcjonują limity przynależne każdemu krajowi, ale państwa, w których np. dymią elektrownie węglowe kupują je od tych, które dysponują limitem wyższym, niż są w stanie zużyć. Polska kupiła je od Hiszpanii. Hiszpanie z kolei zgodzili się na pozostawienie należnych pieniędzy nad Wisłą, pod warunkiem, że zostaną wydane na transport niskoemisyjny, w tym konkretny rodzaj autobusów. Utworzono fundusz, którym zarządza Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Kilka lat temu 66 mln zł przyznano Częstochowie, a 14 mln zł - Gdyni. Wnioski o pieniądze złożyło ok. 30 miast.

Częstochowa już w zeszłym roku kupiła 40 hybryd od Solbusa, występującego pod marką Lider Trading, który jako jedyny zdecydował się na stworzenie takich pojazdów. Autobusy już wożą pasażerów. Zakupu trzeba było dokonać w zeszłym roku, bo do końca 2015 r. należało rozliczyć środki przyznane w ramach GAZELi. W Gdyni dwa przetargi się nie udały (nie było ofert). Warunkowo trójmiejskie miasto przedłużyło możliwość rozliczenia tych środków do 2017 r.

Seryjne prototypy?

PKM Gdynia chce autobusów produkowanych seryjnie, tymczasem 40 pojazdów dla Częstochowy, to jedyne takie, które jeżdżą w Polsce i jedyne jakie powstały w fabryce Solbusa. Dla firmy, która przeżywała jakiś czas temu kłopoty finansowe, było to główne zeszłoroczne zamówienie. Dlatego wymóg doświadczenia w postaci dostarczenia 5 hybryd oraz 5 pojazdów z napędem CNG też był problematyczny. Dopiero po pytaniach do zamawiającego PKM Gdynia zmieniło specyfikację warunków zamówienia, dopuszczając możliwość by o posiadanym doświadczeniu zaświadczało dostarczenie pojazdów gazowo–elektrycznych.

Wspomniany test SORT 2 to z kolei badanie przeprowadzane w uznanym ośrodku badawczym stwierdzające stopień zużycia paliwa w konkretnych warunkach, dla konkretnego modelu autobusu. Choć w zamówieniach autobusowych staje się powoli standardem, wykonanie go trwa i trudno je przeprowadzić dla pojazdu, który de facto nie jest produkowany seryjnie.

Żaden z producentów (w praktyce – Solbus) ostatecznie nie złożył w postępowaniu oferty. PKM Gdynia najpewniej ogłosi więc czwarty przetarg, bo w końcu ma do wydania podarowane kilkanaście milionów złotych i czas do przyszłego roku. Tymczasem inne miasta już przygotowują się do nowej edycji GAZELi.