PZP pod lupą | Nowelizacja Prawa zamówień publicznych - prekluzja dowodowa od marca 2026 r.

Znowelizowane przepisy PZP wejdą w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy deregulacyjnej, tj. z dniem 13 marca 2026 r.

Centralnym elementem nowelizacji jest dodanie art. 508a, który wprowadza możliwość prowadzenia rozpraw i posiedzeń w trybie zdalnym. Pisaliśmy na ten temat w artykule PZP pod lupą | Zdalne rozprawy KIP.

Prekluzja dowodowa w postępowaniu odwoławczym – nowe zasady i wyjątki

Drugą (oprócz zdalnych rozpraw i posiedzeń) najistotniejszą zmianą wprowadzoną na skutek nowelizacji, jest prekluzja dowodowa. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 535 ust. 1 PZP, dowody na poparcie własnych twierdzeń lub odparcie zarzutów strony przeciwnej należy przedstawiać nie później niż wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub w piśmie wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym termin rozprawy lub posiedzenia.

Zmiana ta została uzasadniona w projekcie ustawy deregulacyjnej zamiarem ograniczenia powszechnej praktyki składania dowodów i zapoznawania się z nimi podczas rozprawy, co utrudnia ustosunkowanie się do nich przez pozostałe strony i uczestników postępowania odwoławczego.

Przewidziano tylko dwa wyjątki umożliwiające przedstawienie dowodu po tym terminie, tj. aż do zamknięcia rozprawy:

1.  gdy wcześniejsze pozyskanie dowodu nie było w ogóle możliwe (chodzi o realny „brak możliwości”, a nie zwykłą trudność organizacyjną), albo
2. gdy potrzeba powołania dowodu wynikła dopiero w toku postępowania (typowo jako reakcja na nowe twierdzenia lub dowody strony przeciwnej).

W praktyce to na stronie powołującej spóźniony dowód będzie ciążył obowiązek wykazania, że zachodzi jedna z tych przesłanek; brak takiego uzasadnienia powinien skutkować pominięciem dowodu przez KIO.

Konsekwencje praktyczne dla stron postępowania przed KIO

Sankcja za przekroczenie terminu jest surowa- utrata prawa powoływania dowodów. Może to prowadzić do przegrania sprawy z przyczyn czysto dowodowych, nawet jeśli określone okoliczności są w rzeczywistości prawdziwe. Wynika to z kontradyktoryjnego charakteru postępowania – KIO co do zasady orzeka na podstawie materiału przedstawionego przez strony. Teoretycznie Izba może dopuścić dowód z urzędu, ale powinno to mieć charakter wyjątkowy, aby nie naruszyć równowagi stron.

Istotne jest też, że złożenie dowodu „w terminie” nie gwarantuje, że zostanie on uwzględniony. Samo dołączenie dokumentu nie wystarcza: trzeba jasno wskazać, jakie konkretne fakty mają być tym dowodem wykazane, a dowodzeniu podlegają tylko fakty istotne dla rozstrzygnięcia. KIO może pominąć dowód, jeśli uzna go za nieistotny albo nieprzydatny.

Zamawiający zostaną zobowiązani do wniesienia odpowiedzi na odwołanie w terminie nie krótszym niż 5 dni od doręczenia (dotychczas była to czynność fakultatywna, możliwa nawet na rozprawie). Nowelizacja dopuszcza też złożenie pełnomocnictwa ustnie do protokołu.

Największe praktyczne zmiany dotyczą też przystępujących. W zgłoszeniu przystąpienia trzeba nie tylko wskazać stronę i interes (jak dotychczas), ale również przedstawić uzasadnienie oraz (jeśli są) dowody na poparcie twierdzeń, a także dołączyć dowód doręczenia pisma pozostałym uczestnikom i ewentualne pełnomocnictwo.

Powyższe zmiany należy ocenić pozytywnie, ponieważ porządkują postępowanie dowodowe przed KIO, zwiększają jego przewidywalność i ograniczają „zaskakiwanie” stron dowodami na rozprawie. Jednocześnie pozostawiają rozsądny bufor (do dnia poprzedzającego rozprawę oraz wyjątki na sytuacje obiektywnie usprawiedliwione), a więc nie powinny nadmiernie utrudniać obrony praw stron.

Autor: Magda Dzido, adwokat, DSK Kancelaria