Na drogach więcej pojazdów. Jak będą wyglądały powroty z wakacji po remontowanych drogach?

Średnio każdej doby po polskich drogach krajowych porusza się obecnie 14 880 pojazdów. Podczas poprzedniego Generalnego Pomiaru Ruchu, przeprowadzonego w latach 2020–2021, było to 13 568 pojazdów. Jeszcze większy wzrost odnotowano na drogach o znaczeniu międzynarodowym, gdzie średni dobowy ruch zwiększył się o 19% i osiągnął poziom ponad 30 tys. pojazdów. W ciągu ostatnich dziesięciu lat natężenie ruchu na tych trasach wzrosło o ponad 10 tys. pojazdów na dobę.

To właśnie główne korytarze transportowe przejmują coraz większą część ruchu osobowego i ciężarowego. Pod koniec wakacji na codzienny transport towarów i ruch tranzytowy nakładają się powroty z urlopów, a następnie ponowne dojazdy do pracy, szkół i uczelni. Rosnące natężenie ruchu oznacza nie tylko większe ryzyko zatorów, lecz także konieczność utrzymywania, wzmacniania i rozbudowy infrastruktury.

Skalę wyzwania dobrze pokazuje autostrada A2 między Łodzią i Warszawą . Według Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad każdego dnia korzysta z niej od blisko 60 tys. pojazdów w rejonie Łodzi do niemal 100 tys. w Warszawie. Przepustowość trasy zaczyna się wyczerpywać, dlatego na odcinku 89 km powstanie trzeci pas ruchu.

Końcówka sierpnia i początek września łączą dwa zjawiska: wzmożony ruch powrotny na trasach międzyregionalnych oraz powrót typowego natężenia ruchu w miastach. Jednocześnie na wielu drogach nadal obowiązuje czasowa organizacja ruchu. Przykładem jest ponad 3-kilometrowy odcinek A1 między Siemonią a MOP Dobieszowice Zachód , gdzie remont rozpoczął się 6 sierpnia. Ruch odbywa się tam po jednym pasie w każdym kierunku, z ograniczeniem prędkości do 60 km/h, a prace mają potrwać do końca sierpnia 2027 r. Remont obejmuje kompleksową naprawę uszkodzonej nawierzchni oraz prace przy odwodnieniu, przepustach i obiektach inżynierskich.

Dlaczego remontuje się latem?

Rosnący ruch sprawia, że odkładanie niezbędnych prac nie rozwiązuje problemu. Im bardziej obciążona jest trasa, tym trudniej znaleźć termin, w którym remont nie będzie odczuwalny dla kierowców. Jednocześnie zwlekanie z naprawą może doprowadzić do pogłębienia uszkodzeń, wydłużenia przyszłych robót i zwiększenia ich kosztów.

Dlaczego drogowcy remontują latem i wczesną jesienią? Dla użytkownika drogi wakacyjny remont to nienajlepszy termin na prace modernizacyjne. Z punktu widzenia technologii jest jednak odwrotnie. Kluczowa nie jest wyłącznie odpowiednia temperatura, lecz przede wszystkim niewielka wilgotność, ciepłe i suche podłoże oraz możliwość prowadzenia prac przez dłuższą część dnia.
Mieszanki mineralno-asfaltowe są układane na gorąco, a wymagana temperatura zależy od ich rodzaju oraz zastosowanej technologii. Ważne jest jednak, aby materiał nie wychładzał się zbyt szybko i mógł zostać prawidłowo rozłożony oraz zagęszczony.

– W polskich warunkach nawierzchnie najlepiej naprawiać przy jak najmniejszej wilgotności i temperaturze powyżej 10°C. Wiosną, późnym latem i wczesną jesienią podłoże szybciej wysycha, dzień jest dłuższy, a masa asfaltowa nie wychładza się zbyt gwałtownie. To pozwala uzyskać trwalszy efekt. Późną jesienią prace można prowadzić dzięki współczesnym technologiom, ale nie są to już warunki optymalne – wyjaśnia Tomasz Tengli, dyrektor Działu Dużych Projektów w Multiconsult Polska.

Większy ruch oznacza więcej remontów

Nie każdy pojazd oddziałuje na drogę w takim samym stopniu. Dla trwałości nawierzchni szczególne znaczenie ma ruch ciężki, zwłaszcza przeciążone samochody ciężarowe. To właśnie on w największym stopniu obciąża konstrukcję drogi. Rosnące natężenie ruchu na głównych korytarzach transportowych oznacza więc konieczność częstszego monitorowania stanu nawierzchni i prowadzenia prac utrzymaniowych, zanim drobne uszkodzenia obejmą jej głębsze warstwy.

Remont nie zawsze musi oznaczać głęboką przebudowę. Drobne spękania mogą być regularnie uszczelniane, często w ciągu kilku godzin i bez poważniejszych utrudnień. Jeżeli jednak nawierzchnia przez długi czas pozostaje nieszczelna, woda przedostaje się do jej niższych warstw. W okresie zimowym, kiedy temperatura oscyluje wokół 0 stopni Celsjusza wielokrotne zamarzanie oraz rozmarzanie przyspiesza degradację. Wtedy wymiana samej warstwy ścieralnej może już nie wystarczyć.

– Dwa czynniki najmocniej obciążają nawierzchnię: ciężki ruch, zwłaszcza przeciążone pojazdy oraz woda. Jeżeli odpowiednio wcześnie uszczelnimy spękania lub wymienimy warstwę ścieralną i wiążącą, możemy zatrzymać uszkodzenia. Zwlekanie oznacza konieczność zejścia znacznie głębiej, czasem aż do podbudowy, a to przekłada się na dłuższy remont, większe utrudnienia i wyższe koszty – podkreśla Tomasz Tengli dyrektor Działu Dużych Projektów w Multiconsult Polska.

Polska sieć dróg szybkiego ruchu pozostaje w dobrym stanie: według raportu GDDKiA blisko 86% nawierzchni autostrad i ponad 90% nawierzchni dróg ekspresowych oceniono jako dobre. Nie oznacza to jednak końca prac. Znaczna część kluczowych tras została oddana kilkanaście lat temu, a z upływem czasu oraz wzrostem natężenia ruchu coraz większe znaczenie będzie miało utrzymanie, wzmacnianie i rozbudowa istniejącej infrastruktury.

– Im więcej dróg zbudowaliśmy, tym większa część wysiłku będzie stopniowo przesuwała się z budowy nowych tras na utrzymanie już istniejących. Remontów będzie więc przybywać, jeśli jednak przeprowadzimy je odpowiednio wcześniej i w odpowiednich warunkach – będą one trwały krócej i będą w dłuższej perspektywie mniej kosztowne. Lepiej ponieść wcześniej koszt planowej naprawy niż dopuścić do zniszczenia kolejnych warstw nawierzchni – dodaje Tomasz Tengli, dyrektor Działu Dużych Projektów w Multiconsult Polska.

Prowadzenie robót na trasach, którymi każdego dnia przejeżdżają dziesiątki tysięcy pojazdów, wymaga precyzyjnej organizacji. Na przebudowywanej A2 zarządca zapowiada utrzymanie po dwóch pasów ruchu w każdym kierunku przez cały okres realizacji zasadniczych prac. Takie rozwiązania mają ograniczyć skalę utrudnień, jednak kierowcy nadal muszą liczyć się ze zmianami organizacji ruchu, ograniczeniami prędkości oraz wydłużeniem czasu przejazdu.