Politycy Prawa i Sprawiedliwości przedstawili koncepcję utworzenia nowego portu – Portu Haller w pobliżu elektrowni atomowej w Choczewie powiązanego z infrastrukturą w Trójmieście. Chociaż przedstawiciele opozycji przedstawili konkretne zalety takiego rozwiązania, eksperci uważają, że to tylko element politycznej zagrywki, a sam port nie ma racji bytu.
W konferencji PiS-u wzięli udział m.in. prezes partii Jarosław Kaczyński czy poseł Kacper Płażyński, który jako szef sejmowej komisji gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej jest pomysłodawcą projektu. Jak wyjaśnili, port miałby obsługi głównie transport pojazdów kołowych, ale odegrałby również dużą rolę w obronności Polski poprzez chociażby przyjmowanie wojsk sojuszniczych.
Argumenty PiS-u
Kaczyński przekonywał, iż położenie portu w bliskiej odległości elektrowni będzie sprzyjało jego budowie i później funkcjonowaniu, ponieważ budowa elektrowni i tak ma wymagać takiego rozwiązania. Port kosztować miałby ok. 5 mld zł, jednak wydatki te i tak pojawią się przy budowie elektrowni, a dodatkowa inwestycja w port ro-ro ułatwiłaby transport pojazdów kołowych.
Płażyński argumentował z kolei, iż rozwój szlaków handlowych, które w znacznym stopniu obsługują pojazdy ciężarowe, w najbliższych latach jeszcze przyspieszy i będą gotowe do podróży przez Polskę. W związku z tym, potrzeba dużych parkingów, jednak te mają być niemożliwe do wybudowania w portach w Gdańsku czy w Gdyni, stąd konieczność budowy nowego portu.
Partyjnym kolegom wtórował obecny również były szef MON – Mariusz Błaszczak, wskazując na znaczenie nowego portu dla obronności Polski, głównie z faktu oddalenia portu od granicy z Rosją, a konkretniej Obwodem Królewieckim.
Polityczna wydmuszka?
Na reakcję ekspertów w związku z zapowiedziami Prawa i Sprawiedliwości nie trzeba było długo czekać. Dr Damian Kaźmiercza z Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa ocenił pomysł bardzo krótko, jednak jasno dając do zrozumienia, co o nim sądzi.
– Za niecałe dwa lata wybory, więc spodziewam się wysypu pomysłów na nowe projekty infrastrukturalne "od czapy", takich jak np. "Port Haller" – napisał w mediach społecznościowych.
Szerzej nad sprawą, konkretnie punktując argumenty i przedstawiając kontrargumenty, pochylił się z kolei politolog Jarosław Wolski, dla którego Port Haller to „port-ściema”, a nawet „polityczna wydmuszka z opcją skoku na kasę”. Jego zdaniem, argumenty Prawa i Sprawiedliwości nie mają szans w starciu z faktami.
Pierwszym powodem jest fakt, iż nowy Port Zewnętrzny w Gdyni oraz rozbudowywany Port Centralny w Gdańsku czynią z Portu Haller kompletne bezsensowny biznesowo projekt.
– Gdynia od lat czeka na realizację "Portu Zewnętrznego". Proces rozpoczęto w 2018 roku ale aż do 2023 (decyzja lokalizacyjna) niewiele się wydarzyło. Wtedy też zaproszono firmy do składania ofert i...siedem (!) razy przekładano termin składania ofert. Najnowszy termin to 30 czerwca tego roku. Port Zewnętrzny" w Gdyni ma być jedną z najważniejszych i największych inwestycji w polskiej gospodarce morskiej tej dekady. Wartość to ponad 5 mld PLN. Jednocześnie rozrasta się Port Centralny w Gdańsku - zmieniając realia handlowe na Bałtyku. Gdynia - konkurująca z Gdańskiem już traci w tej wojnie zaś "Port Zewnętrzny" daje szanse Gdyni na nie bycie zmarginalizowanym. Do obu portów prowadzi świetna infrastruktura z ważnym zastrzeżeniem - Droga Czerwona w Gdyni powstanie i tak szybciej niż Port Zewnętrzny. Infrastruktura i zaplecze Trójmiasta, pokaźny rynek pracy. Już tocząca się wojna o przeładunki. A na zachodzie mamy trwającą inwestycję za bagatelka 10 miliardów złotych - port zewnętrzny w Świnoujściu. Który wyczerpuje temat Zachodniopomorskiego – argumentuje Wolski.
W związku z tym uważa, że za Portem Hallera nie przemawia zupełnie nic, a w okolicy nie ma nawet dużego rynku pracy, w efekcie czego port byłby obsługiwany przez pracowników z krajów trzeciego świata, jednak ci i tak mogliby nie mieć za dużo pracy, bo „to zdrowy umysłowo wybierze Choczewo skoro pod nosem ma porty Trójmiejskie z świetną infrastrukturą i rozwiniętą logistyką i relatywnie niskimi cenami?”
– Kto wybierze porcik "Haller" z doprowadzoną drogą krajową i może kiedyś jedną nitką kolei, skoro pod nosem ma Trójmiasto z krzyżującą się siecią autostrady, dwóch dróg ekspresowych, dwiema obwodnicami wokół Trójmiasta ORAZ potężną magistralą kolejową w trójmieście - rozwijaną od ponad wieku – dodał.
Politolog sądzi ponadto, że Port Haller w żaden sposób nie zwiększy bezpieczeństwa militarnego. Błaszczak sugerował, że zasięg haubic dalekiego zasięgu z Obwodu Królewieckiego zagraża portom w Gdyni i Gdańśku, tymczasem zasięg obecnych i projektowanych rosyjskich pocisków 152mm nie sięga nawet z Bałtijska do Trójmiasta. Nie pomoże również w przypadku Szachedów czy Iskanderów, które strzelane nawet z Białorusi sięgają aż do Szczecina, w związku z czym nowy port przy elektrowni nie stanowiłby żadnego zabezpieczenia przed rosyjskim zasięgiem.
– Amerykańskie Redzikowo jest na Oresznika a nie Iskandery i Szachedy - ja wiem że lata gier komputerowych upośledziły postrzeganie militarnej rzeczywistości ale to nie jest tak jak w grach że stawia się jednostkę A i ona chroni swoje pole lub wszystkie obok. No nie. Przy zwalczaniu MRBMów nawet wskazane jest żeby rakiety i radary były w innych lokalizacjach. Wspominanie przerzutu sprzętu NATO też nie trzyma się logiki i faktów. Po to NATO i MW RP ma wywalczyć lokalne panowanie na Bałtyku żeby dostarczać swobodnie sprzęt nawet nie tylko do portów Trójmiasta ale głownie do Kłajpedy, Lipawy, Rygi oraz Tallina. Na smutny porcik ro-ro w Choczewie nikt by nie spojrzał nawet gdyby powstał. Chociażby przez pryzmat znacznej odległości do TDW a i tak pozostawania w zasięgu śnp co wymusza stałą osłonę z morza – tłumaczy Wolski.
Podsumowując, ekspert raz jeszcze podkreślił, że Port Haller to – jego zdaniem – polityczna ściema stworzona pod wybory, by „mamić wyborców wizją wielkiego projektu prorozwojowego a tak naprawdę będzie to kolejna wielomiliardowa wtopa jak elektrownia Ostrołęka-C”.
– Sensowność ekonomiczna "Portu Haller" po prostu nie istnieje z racji odległego o 65km Trójmiasta, gdzie Gdańsk i Gdynia (w świetnych uwarunkowaniach infrastruktury i rynku pracy) już toczą zaciętą wojnę o przeładunki zaś największą - i mającą sens ekonomiczny - inwestycją ma być "Port Zewnętrzny w Gdyni"który już się toczy – zaznaczył, na koniec wskazując jednak, że logiczny jest natomiast plan rozbudowy Ustki, właśnie by zapewnić pewne zdolności MW RP i gospodarce morskiej.
Zapisz
się do newslettera:
