Samorządy będą mogły instalować fotoradary? Resort tłumaczy

Posłanki Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek i Joanna Wicha złożyły do Ministerstwa Infrastruktury interpelację w sprawie uprawnień jednostek samorządu terytorialnego do instalacji urządzeń do pomiaru prędkości. Przypomniały, że w 2016 roku decyzją parlamentu samorządy utraciły prawo samodzielnego instalowania fotoradarów.

– Wiele z nich wskazuje jednak na to, że to rozwiązanie się nie sprawdziło, a samorządy w celu zwiększenia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego potrzebują mieć większy wpływ na zwiększanie liczby fotoradarów oraz ich lokalizację. Odpowiedzią na te głosy samorządów było powołanie przez ministra infrastruktury grupy roboczej z udziałem przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, której zadaniem było wypracowanie rozwiązań zwiększających kompetencje samorządów w zakresie nadzoru nad ruchem drogowym i kontroli naruszeń prędkości na drogach samorządowych – dodały, pytając resort, ile odbyło się takowych posiedzeń oraz na jakim etapie są prace nad ustawą i czy istnieje szansa na przywrócenie kompetencji samorządom w tym zakresie

Resort widzi problem?

Na zapytanie odpowiedział Stanisław Bukowiec – sekretarz stanu w ministerstwie, potwierdzając, że to dostrzega problem licznych naruszeń w zakresie przekroczenia dopuszczalnej prędkości, zarówno na drogach krajowych, jak i samorządowych oraz podejmuje działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. W związku z tym, w 2024 roku rozpoczęto wstępne działania mające na celu wypracowanie rozwiązań prawnych dla umożliwienia szerszego współdziałania strony rządowej z samorządami.

W ramach tych działań odbyły się dwa spotkania grupy roboczej z udziałem przedstawicieli samorządów, resortu infrastruktury, MSWiA, GITD i Komendy Głównej Policji – 6 grudnia 2024 roku oraz 12 marca 2025 roku. Dyskusje dotyczyły koncepcji zmian prawnych w zakresie instalacji urządzeń rejestrujących.

– Wstępna koncepcja wypracowana podczas przedmiotowych spotkań dotyczyła przeprowadzenia programu o charakterze pilotażowym, przewidującego możliwość zakupu oraz instalowania urządzeń rejestrujących przez samorządy na obszarach 16 miast wojewódzkich. Wszystkie urządzenia rejestrujące wchodziłyby w skład systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym,zarządzanego przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Zgodnie z przedmiotową koncepcją, w przypadku wykroczeń obejmujących przekroczenie prędkości i przejazd na czerwonym świetle, procedura mandatowa będzie prowadzona przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym GITD, do którego będą trafiały należności z tytułu nałożonych grzywien i będą stanowiły dochody budżetu państwa. Po upływie 2 lat od rozpoczęcia pilotażu miałaby zostać przeprowadzona jego ewaluacja oraz ewentualne rozszerzenie programu poza 16 miast wojewódzkich, na mniejsze samorządy - w przypadku potwierdzenia skuteczności zainstalowanych urządzeń rejestrujących w dążeniu do poprawy bezpieczeństwa na drogach samorządowych – wyjaśnił Bukowiec.

Jak dodał, inwestycje związane z instalowaniem takowych fotoradarów byłyby finansowane przez poszczególne miasta z ich własnych budżetów.

Potrzeba nowelizacji przepisów

Sprawa na ten moment nie została jednak doprowadzona do pilotażu, ponieważ, jak podkreślił wiceminister, wdrożenie docelowych rozwiązań w zakresie zmian prawnych w związku z możliwością instalacji fotoradarów we współpracy z samorządami musi zostać poprzedzone wejściem w życie nowelizacji przepisów, które umożliwiłyby zwiększenie efektywności egzekucji kar za naruszenia zarejestrowane przez fotoradary.

Stanisław Bukowiec przekonuje, że poprawa wydajności systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym, którym zarządza GITD, w obszarze egzekucji kar jest warunkiem niezbędnym dla rozszerzenia systemu o nowe urządzenia rejestrujące instalowane we współpracy z samorządami.

– Należy zaznaczyć, że procedowany w Ministerstwie Infrastruktury projekt ustawy dotyczący zmian zmierzających do zwiększenia skuteczności systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym w Polsce, w dniu 21 lipca 2025 r. uzyskał wpis do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod nazwą – projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (UD263). W związku z tym, iż planowane regulacje dotyczyć będą fundamentalnych zmian w podejściu do odpowiedzialności właściciela pojazdu, którym popełniono wykroczenie oraz powodować będą wzmocnienie skuteczności ścigania wykroczeń drogowych popełnianych przez kierowców zarówno polskich, jaki i cudzoziemców z UE oraz krajów trzecich, już na etapie wstępnych założeń do projektu ustawy resort infrastruktury podjął współpracę z innymi instytucjami, m in. Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Strażą Graniczną i Policją – dodał.

Na koniec zaznaczył jeszcze, że temat przywrócenia samorządom kompetencji w zakresie nadzoru nad ruchem drogowym i kontroli naruszeń prędkości na drogach samorządowych nie był dotychczas przedmiotem obrad Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.