Ulga dla zarządców terminali? Ministerstwo Finansów nie chce zmian

Przed kilkoma tygodniami pisaliśmy o wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości, obejmującego powierzchnie zajęte przez terminale oraz bocznice. W wydanym pod koniec kwietnia orzeczeniu podkreślono, że – wbrew pojawiającym się wcześniej wątpliwościom – rozwiązanie to nie było formą niedozwolonej pomocy publicznej.

Wyrok ten został przywołany w opublikowanym przez Fundację ProKolej apelu do ministra finansów o pilne przywrócenia obowiązującego w latach 2017-2021, szerokiego zakresu zwolnienia z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej (zwłaszcza – bocznic i terminali). – Obciążenie to pozostaje w sprzeczności z unijną polityką transportową i środowiskową, a także z deklarowaną strategią polskiego rządu – argumentowali eksperci organizacji. W uzasadnieniu podkreślono, że przewoźnicy drogowi w większości nie ponoszą kosztów użytkowania dróg, podczas gdy operatorzy kolejowi płacą za każdy przejechany kilometr i postój. Fakt ten ogranicza konkurencyjność kolei, zwłaszcza w przewozach ładunków.

– Aby odwrócić ten trend i zwiększyć udział kolei w ruchu towarowym, trzeba zadbać o jak najgęstszą sieć terminali oraz bocznic. Ich istnienie jest niezbędne, żeby w ogóle móc korzystać z tej formy transportu – komentował wtedy Prezes Fundacji ProKolej Jakub Majewski.

Niedawno Fundacja otrzymała odpowiedź z ministerstwa. Resort polemizuje ze stwierdzeniem o „szerokim zakresie” zwolnienia oraz o jego „systematycznym ograniczaniu”. O zmianie wcześniejszych przepisów przesądziły kwestie związane z interpretacją prawa: w latach 2017-2021 zwolnienie objęło także prywatne bocznice, których właściciele nie udostępniali ich innym podmiotom. Stan taki uznano za niezgodny z intencją przyświecającą twórcom nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym.

Co do terminali, sytuacja jest bardziej skomplikowana. Zwolnienie od podatku w ich przypadku nie obowiązywało w latach 2022-2023 z powodu odroczenia wejścia w życie przepisu, a następnie w 2025 r. wyłączono je z powodu niezakończenia postępowania notyfikacyjnego w Komisji Europejskiej.

Przywoływany przez Fundację ProKolej wyrok – jak twierdzi MF – został wydany w konkretnej sprawie i jako taki nie zobowiązuje Polski do zmian prawa w omawianym zakresie. – (…) zakres zwolnienia z podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej jest bardzo szeroki – twierdzi ponadto resort. Przywołuje zmiany wprowadzone w roku 2017 (zwolnienie m. in. budynków związanych z infrastrukturą kolejową) i 2022 (zwolnienie także infrastruktury nieczynnej).

Zarzut dyskryminacji kolei pod względem podatkowym ministerstwo określa jako nieuprawiony. Jak argumentuje, w przypadku transportu drogowego zwolnienia nie obejmują związanych z nim budynków. – Objęcie zakresem zwolnienia z podatku od nieruchomości prywatnych bocznic oraz kolejowych terminali towarowych skutkowałoby uszczupleniem dochodów gmin, będących beneficjentami tego podatku – podsumowuje MF, stwierdzając, że wprowadzenie postulowanych ulg nie jest przewidywane.