Historyczne znaleziska na S5

Prace wykopaliskowe, związane z budową odcinka S5 Nowe Marzy - granica województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego o długości 128 km, rozpoczęły się w 2017 roku. Trwały one do zakończenia inwestycji, która podzielona została na siedem odcinków realizacyjnych.

Badania były prowadzone pod nadzorem Kujawko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, przy bieżących konsultacjach z Narodowym Instytutem Dziedzictwa. Wspólnie z tymi instytucjami, GDDKiA (jako inwestor) na bieżąco monitorowała przebieg badań w terenie, a także jakość i postępy opracowania ich wyników.

Podobnie jak w przypadku poprzednio prowadzonych inwestycji drogowych w woj. kujawsko-pomorskim o tak dużej skali (jak choćby budowa autostrady A1), badania ukazały ślady aktywności ludzki na przestrzeni kilku tysięcy lat. Sięgają one czasów od epoki kamienia, przez zdominowane przez ludność kultury łużyckiej epoki brązu i żelaza, okres wpływów rzymskich aż po relikty umocnień wojskowych z okresu II wojny światowej.

Pośród znalezisk, które najbardziej zainteresowały archeologów, GDDKiA wymienia m.in. XVIII-wieczną tablicę nagrobną odkrytą na nieczynnym cmentarzu ewangelickim we Wiągu, srebrną bransoletę znalezioną na cmentarzysku z III w n.e. w Niewieścinie, czytelne relikty domostw z epoki neolitu odkryte w Jaroszewie, świetnie zachowaną, ornamentowaną szpilę z brązu (2 tys. p.n.e.) znalezioną w Grochowiskach Księżych czy bardzo dobrze zachowaną, średniowieczną ostrogę żelazną znalezioną w obiekcie ziemiankowym w Kruszynie.

Poza tym, w ręce badaczy wpadło również wiele naboi karabinowych niemieckiej produkcji, grzebień rogowy, wisiorek z brązu, fragmenty ceramiki naczyniowej z okresu wpływów rzymskich czy chociażby neolityczne narzędzia krzemienne.