Brak płatności dla podwykonawców to już marginalny problem

Do roku 2020 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad organizowała spotkania z podwykonawcami inwestycji drogowych realizowanych na rzecz tego inwestora. Cykl spotkań w oddziałach GDDKiA pod nazwą „Otwarte drzwi” był jedną z reakcji na problemy firm, którym generalni wykonawcy zlecali prace drogowe. Mniejsi i średni przedsiębiorcy wskazywali, że pracując przy realizacji inwestycji publicznych mają problem z wyegzekwowaniem wynagrodzenia za swoją pracę. Obecnie, choć trwa dialog z branżą m.in. za pośrednictwem reprezentacji organizacji branżowych, spotkania dedykowane głównie podwykonawcom i dalszym podwykonawcom nie mają już miejsca.

W interpelacji nawiązała do nich posłanka Agnieszka Pomaska, która spytała czy Ministerstwo Infrastruktury oraz GDDKiA planują powrót do tej formuły spotkań.

Problem marginalny

Jak się okazuje, takich planów nie ma, gdyż główny problem, dla którego została ona wymyślona, stracił na znaczeniu. Jak wskazało Ministerstwo Infrastruktury, problemy zgłaszane do GDDKiA przez podwykonawców dotyczą głównie kwestii związanych z brakiem zapłaty wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym podwykonawcom. Problem ten „jest nieporównywalnie mniejszy niż jeszcze 5-10 lat temu”. To efekt m.in. zmian w warunkach kontraktowych, na mocy których generalny wykonawca nie może powierzyć bez zgody GDDKiA robót podwykonawcy. Za brak zgłoszenia podwykonawcy przewidziana jest kara umowna. Generalny wykonawca musi także przedstawić GDDKiA do akceptacji projekt umowy z podwykonawcą, a żeby otrzymać wynagrodzenie, najpierw musi udowodnić, że rozliczył się z przedsiębiorcami, z którymi współpracuje.

Na wypadek gdyby mimo tych zabezpieczeń podwykonawcy nie otrzymywali wynagrodzenia, wprowadzono także płatności bezpośrednie, które w sytuacjach trudnych pozwalają podwykonawcom uzyskać zapłatę bezpośrednio od inwestora. Skala wniosków o taką płatność obecnie jest marginalna.

Od początku 2025 r. do grudnia GDDKiA otrzymała 86 wniosków o płatność bezpośrednią, z których 39 dotyczyło jednego wykonawcy, który zmagał się z tymczasowymi problemami. Złożone wnioski opiewały na 32,9 mln zł, podczas gdy wartość wszystkich realizowanych w tym czasie zadań drogowych wynosiła 62,5 mld zł. – To pokazuje, że skala takich zgłoszeń jest minimalna – stwierdził w odpowiedzi na interpelację wiceminister Stanisław Bukowiec.

Dialog jest

Przedstawiciel resortu podkreślił jednocześnie, że obecna formuła dialogu z branżą jest szersza niż wspomniane spotkania z podwykonawcami – obejmują one funkcjonowanie ustrukturyzowanej platformy do komunikacji z branżą, tzw. Forum inwestycyjne, stały dostęp do aktualnych procedur, wytycznych i planów przetargowych GDDKiA, a także bieżące, indywidualne wsparcie zamawiającego w przypadku sporów podwykonawców z wykonawcami.