Beton w SENT. Branża wskazuje luki w projekcie i daje propozycję

Temat objęcia przewozów betonu towarowego systemem SENT pojawił się po raz pierwszy w 2024 roku. Przepisy, które miały zlikwidować szarą strefę w obrocie betonem towarowym, nie zostały jednak uchwalone. Niedawno rząd wprowadził do wykazu prac legislacyjnych nowy projekt. Zgodnie z założeniami ma być przyjęty w III kwartale tego roku.

Projekt zakłada objęcie systemem monitorowania transportu SENT przewozu betonu towarowego w betonomieszarkach do wszystkich podmiotów, w tym osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Z uwagi na konieczność dostępu do internetu oraz wypełniania formularzy elektronicznych obowiązek potwierdzania dostaw do osób fizycznych ma spoczywać na dostawcy towaru.

Jednocześnie ze względu na właściwości i specyfikę betonu towarowego w projekcie zaproponowano zwolnienie z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych betonomieszarek.

Z kolei w przypadku kontraktu pomiędzy podmiotami gospodarczymi na dostawę betonu towarowego przekraczającą 100 m³ zaproponowano możliwość zgłaszania – zamiast każdej pojedynczej dostawy – całego zamówienia, które byłoby zgłaszane przed pierwszym przewozem (to zmiana w stosunku do poprzedniej wersji projektu).

Planowane przepisy mają się przełożyć na likwidację szarej strefy w handlu betonem towarowym, a co za tym idzie, zwiększyć wpływy do budżetu państwa. Ten cel popiera Stowarzyszenie Producentów Betonu Towarowego. Jednak zdaniem przedstawicieli branży projekt w obecnym kształcie nie przyniesie oczekiwanych skutków. Jako powód wskazują m.in. luki prawne.

– Objęcie dozorem wyłącznie betonu towarowego przewożonego betonomieszarkami to zaproszenie do omijania prawa. Nieuczciwe podmioty natychmiast zaczną klasyfikować swoje wyroby na dokumentach jako jastrychy, podbudowy, suche mieszanki etc. – ewentualnie zmienią środek transportu, całkowicie znikając z radarów SENT – wskazują w piśmie adresowanym do ministra finansów.

Zdaniem przedstawicieli branży nadzór nad dostawami do osób fizycznych w planowanym kształcie będzie fikcyjny. Nie sprawdzi się ich zdaniem system, w którym to dostawca potwierdza dostarczenie towaru. – Skoro odbiorca nie weryfikuje dostawy, nieuczciwy dostawca może w systemie zadeklarować fikcję. W połączeniu z brakiem geolokalizacji organy kontrolne nie będą miały szans zweryfikować, gdzie faktycznie trafił towar – wskazują.

W konsekwencji, jak przekonują, proponowane przepisy zamiast wyeliminować nieuczciwe transakcje, uderzą w transparentnie działających producentów betonu, nakładając na nich dodatkowe, kosztowne i czasochłonne obowiązki administracyjne, podczas gdy podmioty z szarej strefy pozostaną poza systemem, korzystając z luk w przepisach.

– W efekcie nieuczciwa konkurencja zyska jeszcze większą przewagę cenową, a ciężar walki z patologiami poniosą wyłącznie uczciwi przedsiębiorcy, którzy już dziś zmagają się ze spowolnieniem na rynku budowlanym i spadkiem marż – piszą producenci betonu towarowego.

SPBT domaga się systemu, który będzie uszyty na miarę, dostosowany do specyfiki branży i gwarantujący absolutną powszechność stosowania. Proponuje mechanizmy ekonomiczne, które w odczuciu branży spowodują, że uczestnicy rynku sami będą dbać o transparentny i legalny obrót betonem towarowym. Takim rozwiązaniem mogłoby być, według branżowej propozycji, wprowadzenie dla klienta indywidualnego realizującego własne inwestycje 15-proc. odpisu podatkowego na podstawie faktur za zakupiony beton. Miałoby to być rozwiązanie na wzór sprawdzonych w przeszłości ulg budowlanych. Niższa stawka opodatkowania dla klienta indywidualnego spowoduje, że kupowanie w szarej strefie nie będzie ekonomicznie atrakcyjne.

– Inwestor sam stanie się naturalnym sojusznikiem Krajowej Administracji Skarbowej – będzie zmotywowany do żądania faktury i dokumentowania transakcji, zyskując przy tym pełną ochronę konsumencką. Bo jak podkreślają reprezentanci sektora, kupowanie betonu bez faktury wiąże się z brakiem możliwości zweryfikowania parametrów technicznych towaru i nie daje żadnego prawa do ochrony klienta, w tym reklamacji.