Transport wśród najbardziej narażonych na niewypłacalności branż

Wysoka liczba niewypłacalności nadal utrzymuje się jednak w Europie Środkowo-Wschodniej, a także w Niemczech, Francji i Włoszech. To rynki ważne dla polskich eksporterów, dostawców oraz firm funkcjonujących w międzynarodowych łańcuchach dostaw.

– Polskie przedsiębiorstwa są wystawione jednocześnie na ryzyko regionalne oraz pogorszenie kondycji kontrahentów w największych gospodarkach Europy Zachodniej. Problemy zagranicznych odbiorców mogą szybko przełożyć się na opóźnienia w płatnościach, ograniczenie zamówień albo zerwanie łańcucha dostaw. Dlatego ocena partnera handlowego nie może opierać się wyłącznie na jego dotychczasowej historii. Coraz większe znaczenie mają bieżące dane o płatnościach, płynności i sytuacji całej branży – mówi Zbigniew Brzozowiec, dyrektor Departamentu Ryzyk Finansowych w Aon Polska.

Transport i budownictwo pod największą presją

Wśród branż najbardziej narażonych na niewypłacalności raport Aon wymienia budownictwo, transport, handel detaliczny, chemię, przemysł metalowy oraz inne sektory energochłonne. Szczególnie podatne są małe i średnie firmy, które dysponują mniejszymi rezerwami finansowymi i mają ograniczone możliwości przenoszenia rosnących kosztów na klientów.

Dodatkowym źródłem ryzyka pozostają skutki napięć na Bliskim Wschodzie. Nawet po zmniejszeniu bezpośredniego zagrożenia dla transportu przez cieśninę Ormuz wcześniejsze wzrosty cen energii, frachtu i ubezpieczeń przenoszą się na koszty przedsiębiorstw. Europa jest na te zmiany szczególnie wrażliwa ze względu na zależność od importowanej energii.

Raport wskazuje na cztery główne przyczyny ryzyka: wzrost cen paliw i energii, ponowne przyspieszenie inflacji, utrzymywanie się wysokich kosztów finansowania oraz droższy i dłuższy transport.

– Wzrost kosztów energii, transportu i finansowania zwiększa zapotrzebowanie przedsiębiorstw na kapitał obrotowy. Przyspieszenie produkcji lub poszerzenie skali zamówień nie zawsze oznacza poprawę sytuacji finansowej. Jeżeli firma musi wcześniej zapłacić za materiały, energię i pracę podwykonawców, a na rozliczenie kontraktu czeka kilka miesięcy, rozwój może zwiększać zapotrzebowanie na finansowanie i pogarszać płynność. Przy wysokim poziomie niewypłacalności szczególnie ważne staje się równoczesne monitorowanie odbiorców, dostawców i własnego portfela należności. Ważne jest także budowanie zabezpieczeń na wypadek problemów z płynnością partnerów handlowych – dodaje Zbigniew Brzozowiec.

W Polsce wypłaty z gwarancji ubezpieczeniowych wzrosły ponad 11-krotnie

Wysokiej liczbie niewypłacalności towarzyszą rosnące potrzeby płynnościowe przedsiębiorstw. Zwiększa się znaczenie gwarancji ubezpieczeniowych, które pozwalają zabezpieczać kontrakty bez zamrażania gotówki i nadmiernego wykorzystywania limitów bankowych. Z danych Polskiej Izby Ubezpieczeń wynika, że w II kwartale 2026 r. składka z gwarancji ubezpieczeniowych wyniosła 353,2 mln zł. Była o 3 proc. wyższa niż rok wcześniej.

Wartość wypłat wzrosła natomiast w II kw. 2026 r. ponad 11-krotnie, do 193,8 mln zł

Tak wysoka dynamika częściowo jest efektem niskiej bazy, ale przede wszystkim wynika z wystąpienia pojedynczych szkód o wysokiej wartości, skoncentrowanych w jednym lub dwóch dużych zdarzeniach. Nie świadczy więc o istotnym wzroście ogólnej szkodowości rynku gwarancji w ujęciu liczby zdarzeń szkodowych, lecz odzwierciedla specyfikę rynku, na którym ryzyko koncentruje się wokół projektów o bardzo dużej skali. Jednocześnie pokazuje rosnącą wartość kontraktów zabezpieczanych gwarancjami oraz znaczenie ryzyk przejmowanych przez gwarantów. Na obserwowaną zmienność wpływa także cykliczność rynku, wynikająca z tempa wydatkowania środków publicznych oraz dostępności finansowania przeznaczanego na realizację inwestycji.

Gwarancja pomaga zachować środki na realizację kontraktu

Ubezpieczyciele coraz częściej współpracują z bankami przy tworzeniu wspólnych programów, szczególnie dla dużych projektów infrastrukturalnych, energetycznych i centrów danych. Gwarancja ubezpieczeniowa pozwala zabezpieczyć m.in. zapłatę wadium, zwrot zaliczki, należyte wykonanie kontraktu oraz usunięcie wad i usterek.

– Gwarancja ubezpieczeniowa nie jest wyłącznie formalnym dokumentem potrzebnym w przetargu. Dobrze zaplanowany program pozwala zabezpieczyć zobowiązania bez angażowania gotówki i bez wykorzystywania bankowych linii kredytowych w takim stopniu jak przy gwarancjach bankowych. Firma zachowuje dzięki temu większą elastyczność finansową, co ma szczególne znaczenie przy równoczesnej realizacji kilku dużych inwestycji. Przedsiębiorstwo może wykorzystać wolne środki do finansowania robót, materiałów i bieżącej działalności – wyjaśnia Piotr Jabłonowski.