Partner serwisu
Miasto

Siedem nowych tras tramwajowych, ale bez metra (i premetra) w Krakowie [Polemika]

Dalej Wstecz
Partner działu

Balzola Polska

Autor:

Redakcja

Data publikacji:
18-11-2026
Ostatnia modyfikacja:
18-11-2026
Tagi geolokalizacji:
Źródło:
KOT

Podziel się ze znajomymi:

MIASTO
Siedem nowych tras tramwajowych, ale bez metra (i premetra) w Krakowie [Polemika]
fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Redir
Gdzie Kraków zmieści kolejne tramwaje? – pyta Krakowska Organizacja Transportowa w nawiązaniu do zapowiedzi nowego prezydenta o rezygnacji z metra w Krakowie. Ekipa prezydenta Łukasza Gibały chce ograniczyć wydatki, dlatego zamiast budowy metra proponuje rozbudowę sieci tramwajowej.

Jak pisaliśmy, nowy prezydent Krakowa Łukasz Gibała zapowiedział wycofanie się ze sztandarowego projektu w zakresie komunikacji publicznej. Do tej zapowiedzi odniosła się Krakowska Organizacja Transportowa. Oto jej stanowisko:

Kraków zapowiada siedem nowych tras tramwajowych. Większość ma doprowadzić transport szynowy do kolejnych peryferyjnych osiedli, część stworzyć nowe połączenia tranzytowe. Jednocześnie władze wycofują się z dotychczasowego projektu metra, a w nowych planach finansowych nie wskazują programu podziemnego tramwaju, który mógłby go zastąpić. Jak miasto zamierza pomieścić dodatkowe tramwaje na już przeciążonych odcinkach śródmiejskich?

„Wycofujemy się z tego projektu” – oświadczył w rozmowie z LoveKraków.pl wiceprezydent Karol Wałachowski. Opublikowana 17 listopada wypowiedź potwierdza zmianę kierunku przygotowań do budowy metra. Równocześnie miasto zapowiada prace nad siedmioma trasami tramwajowymi, prowadzącymi zarówno do nowych osiedli, jak i między istniejącymi fragmentami sieci, ale poza ścisłym centrum. Choć każda z tych inwestycji jest potrzebna, sama budowa kolejnych torowisk nie odpowiada na pytanie, ile dodatkowych składów będą w stanie przepuścić przeciążone węzły w centrum Krakowa.

124,5 mln zł w planach. W nowej WPF: zero

Jeszcze 9 listopada projekt zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej przewidywał dla dwóch zadań dotyczących metra łącznie 124,5 mln zł limitów wydatków w latach 2027–2029. W projekcie nowej WPF na lata 2027–2049, przedstawionym 16 listopada, zaplanowane na te trzy lata środki wynoszą zero. Kwoty są planowanymi limitami, nie poniesionymi wydatkami. Z wykazu znika zadanie SI/T1.132/26 „Budowa Metra”, związane między innymi z badaniami geologicznymi i kompleksową dokumentacją nowego systemu. Pozostaje zadanie ZIM/ST11.1/17, z finansowaniem przesuniętym w projekcie WPF na lata 2030–2033, po 30 mln zł rocznie.

Ta pozycja ma ważną historię: pierwotnie dotyczyła studium szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego i prac nad premetrem, następnie otrzymała nazwę „Budowa Metra”. Samo pozostawienie zadania ZIM nie jest więc dowodem zabezpieczenia środków na powrót do wariantu T6D. Zarówno budżet, jak i nowa WPF pozostają projektami uchwał.

Władze wyraźnie deklarują wycofanie się z dotychczasowego projektu metra. Nie słychać jednak o konkretnym powrocie do premetra ani o harmonogramie i finansowaniu nowego tunelu tramwajowego. To odrębne sprawy: brak środków na kontynuację obecnego programu metra nie oznacza automatycznie rozpoczęcia przygotowań do T6D. W przedstawionych dokumentach brakuje na najbliższe lata finansowanej alternatywy podziemnej, która odpowiadałaby na rosnące obciążenie centrum.

Nowe trasy nie rozwiążą problemu wąskich gardeł

Zapowiedziane kierunki obejmują między innymi Azory, Bronowice Wielkie, Kliny, Złocień, osiedle Piastów oraz rejon Szpitala Uniwersyteckiego. Chodzi na razie w dużej części o rozpoczęcie lub kontynuację dokumentacji, a nie o jednoczesne rozpoczęcie siedmiu budów. Jednak nawet jeśli nowe trasy powstaną, każdy tramwaj musi jeszcze znaleźć miejsce na wspólnych odcinkach sieci.

Kluczowy problem pojawia się wtedy, gdy nowa trasa przedłuża już intensywnie wykorzystywaną linię. Jeżeli tramwaje jadące do Czerwonych Maków lub Małego Płaszowa są już wypełnione, wydłużenie ich tras odpowiednio w stronę Klin czy Złocienia nie zwiększy liczby wolnych miejsc na wcześniejszych odcinkach. Przeciwnie: do dotychczasowych pasażerów dołączą kolejni. Aby zapewnić im miejsce, trzeba będzie zwiększyć częstotliwość istniejących linii, wprowadzić dodatkowe połączenia albo zwiększyć pojemność składów tam, gdzie jest to możliwe. Każde dodatkowe kursowanie musi jednak zmieścić się również na wspólnych odcinkach prowadzących do centrum.

KOT porównała dziewięć ważnych wąskich gardeł na sieci tramwajowej w układach z lat 1999, 2008, 2013 i w docelowej siatce 2026/2027. Wyniki pokazują skalę koncentracji kursów. Na odcinku Dworzec Towarowy – Krowodrza Górka liczba tramwajów w godzinie szczytu wzrasta z 18 do 40 na kierunek, czyli o 122 proc. Na Wielickiej przy Kablu z 24 do 44 (+83proc.), a na Franciszkańskiej i Dominikańskiej z 24 do 40 (+67proc.). Na Mogilskiej względem 2008 roku wzrost wynosi z 21 do 40 kursów na godzinę, czyli ponad 90 proc.

Na wielu dużych skrzyżowaniach kolizyjnych ograniczeniem jest sygnalizacja świetlna: przy dwuminutowym cyklu i pojedynczej fazie przejazdu dla tramwaju praktyczna granica może wynosić około 30 kursów na godzinę. Takie ograniczenia są szczególnie istotne w rejonie placu Inwalidów, gdzie tramwaje przecinają Aleje Trzech Wieszczów. Na Mogilskiej, gdzie organizację ruchu dostosowano do wysokich natężeń, przyjęta granica wynosi około 40 kursów i właśnie tyle przewiduje siatka docelowa.

Sieć tramwajowa funkcjonująca na granicy przepustowości traci również odporność na jakiekolwiek zakłócenia. Brak rezerwy oznacza, że większy remont praktycznie wymusza zawieszanie części linii lub ograniczanie ich częstotliwości, ponieważ pozostałe torowiska nie są w stanie przejąć całego ruchu. Pokazało to niedawne zamknięcie ul. św. Gertrudy i Stradomskiej, które wymusiło m.in. zmniejszenie częstotliwości linii 1 i 18 o połowę. Uruchomiono wprawdzie połączenia zastępcze, w tym linię 75 wspomagającą osiemnastkę, ale kosztem reorganizacji oferty w innych częściach miasta. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja podczas nieplanowanych awarii. Gdy nie ma gdzie skierować tramwajów, nawet stosunkowo niewielkie zakłócenie może sparalizować znaczną część sieci i zafundować „dzień pieszego pasażera”.

Skala całego systemu również wzrosła. Liczba całych pociągów tramwajowych wykazywanych w ruchu dziennym zwiększyła się ze 176 w 1999 roku do około 271 planowanych w ramach docelowej siatki 2026/2027.

Spór nie powinien dotyczyć samej nazwy „metro”. Krakowska Organizacja Transportowa nie uważa, że lekkie autonomiczne metro to jedyne rozwiązanie. Co więcej, z czysto transportowego punktu widzenia podziemny tramwaj jest rozwiązaniem bardziej optymalnym. Projekt z czasów prez. Majchrowskiego budzi jednak wątpliwości zarówno co do założeń, jak i jego wykonalności.

Największym błędem byłoby dziś nie to, że miasto wybierze metro zamiast premetra albo odwrotnie, lecz całkowite zaniechanie przygotowań do jakiegokolwiek rozwiązania podziemnego zwiększającego przepustowość sieci. Nie wystarczy zrezygnować z dotychczasowego projektu. Trzeba pokazać, co ma go zastąpić i jak nowa koncepcja umożliwi dalsze zwiększanie oferty tramwajowej.

Jeśli nie pod ziemią, to którędy?

Siedem nowych tras tramwajowych to zapowiedź rozwoju. Ale czy miasto zdaje sobie sprawę z konsekwencji rezygnacji z transportu podziemnego? Wąskie gardła w centrum ograniczają nie tylko dzisiejsze rozkłady, lecz także możliwości obsługi nowych tras na obrzeżach. Jeśli nie powstaną nowe korytarze odciążające, kolejne inwestycje mogą kończyć się zmianą przebiegu istniejących linii i odbieraniem części pasażerów dotychczasowych połączeń, zamiast realnym zwiększaniem oferty.

Jeżeli miasto nie chce budować ani metra, ani tunelu tramwajowego, powinno przedstawić inną odpowiedź na problem przepustowości. Czy rozważa powrót do awaryjnej koncepcji tramwaju w rejonie Wawelu, przez ulice św. Idziego, Podzamcze i Straszewskiego? Czy zamierza przygotować bardzo potrzebne połączenie tramwajowe wzdłuż Alej Trzech Wieszczów, przynajmniej do Ronda Grunwaldzkiego? A może planuje tak daleko idące ograniczenie ruchu samochodowego w obrębie I obwodnicy, by odzyskać dla tramwajów dodatkową przepustowość? Każdy z tych kierunków wymagałby odrębnych analiz i uzgodnień i sam w sobie mógłby się okazać niewystarczający, ale przynajmniej kupiłby nieco czasu. Na razie nie przedstawiono jednak spójnego programu, który odpowiadałby skalą na problem pokazany w liczbach. Inwestycje planowane w oderwaniu od systemu transportowego

W naszej ocenie od lat powraca ten sam błąd w planowaniu inwestycji transportowych: poszczególne trasy są przygotowywane tak, jakby można je było oceniać w oderwaniu od całej sieci. Projektowanie przebiegu torowiska to tylko część zadania. Równie ważne jest wcześniejsze ustalenie, jakie linie będą z niego korzystać, z jaką częstotliwością, gdzie zawrócą oraz jakie istniejące relacje trzeba będzie zmienić. Odnosimy wrażenie, że ten ostatni etap zbyt często pozostawia się organizatorowi transportu dopiero wtedy, gdy podstawowe rozwiązania inwestycyjne są już przesądzone.

Transport zbiorowy jest systemem naczyń połączonych, a sieć tramwajowa jest szczególnie wrażliwa na zmiany w jednym jej fragmencie. Pokazało to choćby uruchomienie trasy do Mistrzejowic: wraz z nowymi możliwościami pojawiła się konieczność przeorganizowania linii, a część rejonów utraciła dotychczasowe bezpośrednie połączenia. Dlatego pytanie KOTa brzmi: Czy władze Krakowa zdają sobie sprawę, że bez zwiększenia przepustowości istniejącej sieci kolejne inwestycje tramwajowe mogą nie przynieść oczekiwanych korzyści? I przede wszystkim: jaki konkretny plan rozwiązania tego problemu zamierzają przedstawić?
Partner działu

Balzola Polska

Tagi geolokalizacji:

Podziel się z innymi:

Zobacz również:

FlixBus i PKS Polonus rozpoczynają współpracę

Intermodal i logistyka

FlixBus i PKS Polonus rozpoczynają współpracę

inf.pras. 27 października 2026

Sektor TSL nie korzysta na programach osłonowych. „Firmy walczą o przetrwanie”

Biznes. Przemysł. Cyfryzacja

Praga. Kolejka na Petřín znów kursuje

Miasto

Praga. Kolejka na Petřín znów kursuje

Piotr Bożyk 01 października 2026

Czechy.  Dwusystemowy tramwaj otrzymał pozwolenie na jazdy próbne

Biznes. Przemysł. Cyfryzacja

Zobacz również:

FlixBus i PKS Polonus rozpoczynają współpracę

Intermodal i logistyka

FlixBus i PKS Polonus rozpoczynają współpracę

inf.pras. 27 października 2026

Sektor TSL nie korzysta na programach osłonowych. „Firmy walczą o przetrwanie”

Biznes. Przemysł. Cyfryzacja

Praga. Kolejka na Petřín znów kursuje

Miasto

Praga. Kolejka na Petřín znów kursuje

Piotr Bożyk 01 października 2026

Czechy.  Dwusystemowy tramwaj otrzymał pozwolenie na jazdy próbne

Biznes. Przemysł. Cyfryzacja

Kongresy
SZKOLENIE ON-LINE
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa oraz ich poprawiania.
Współpraca:
Rynek Kolejowy
Rynek Lotniczy
TOR Konferencje
ZDG TOR
ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by BM5